{"id":2489,"date":"2026-07-28T07:25:10","date_gmt":"2026-07-28T05:25:10","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=2489"},"modified":"2026-08-10T09:13:37","modified_gmt":"2026-08-10T07:13:37","slug":"dlaczego-na-reunion-nie-boja-sie-wulkanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=2489","title":{"rendered":"Dlaczego na Reunion nie boj\u0105 si\u0119 wulkanu?"},"content":{"rendered":"\n\n\n
\n

Oba wulkany \u2013 zar\u00f3wno aktywny Piton de la Fournaise, jak i wygas\u0142y Piton des Neiges, w kt\u00f3rego wn\u0119trzu znajduj\u0105 si\u0119 s\u0142ynne cyrki \u2013 nale\u017c\u0105 do tzw. wulkan\u00f3w tarczowych<\/strong>. Nazwa pochodzi od ich kszta\u0142tu: s\u0105 rozleg\u0142e, maj\u0105 \u0142agodne zbocza i przypominaj\u0105 le\u017c\u0105c\u0105 na ziemi tarcz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Ich erupcje zazwyczaj nie przypominaj\u0105 katastroficznych wybuch\u00f3w znanych z film\u00f3w. Z wn\u0119trza wulkanu wydobywa si\u0119 przede wszystkim bardzo p\u0142ynna magma bazaltowa<\/strong>. Magma to gor\u0105ca, stopiona masa skalna zawieraj\u0105ca r\u00f3wnie\u017c rozpuszczone w niej gazy. Gdy wydostaje si\u0119 na powierzchni\u0119, nazywamy j\u0105 law\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Lawa nie musi wyp\u0142ywa\u0107 z g\u0142\u00f3wnego krateru na szczycie. Pod naporem magmy ska\u0142y mog\u0105 p\u0119ka\u0107 i na zboczach wulkanu otwieraj\u0105 si\u0119 d\u0142ugie szczeliny. To w\u0142a\u015bnie z nich wyp\u0142ywa lawa, czasami tworz\u0105c efektowne fontanny, a nast\u0119pnie rzeki p\u0142ynnej ska\u0142y sp\u0142ywaj\u0105ce w d\u00f3\u0142 zbocza<\/a>. Poniewa\u017c lawa Piton de la Fournaise jest stosunkowo rzadka, mo\u017ce pokonywa\u0107 du\u017ce odleg\u0142o\u015bci<\/a>, zanim ostygnie i zastygnie.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d jednak bierze si\u0119 magma?<\/p>\n\n\n\n

R\u00e9union znajduje si\u0119 nad tzw. hotspotem, czyli gor\u0105cym punktem<\/strong>. Z g\u0142\u0119bi p\u0142aszcza Ziemi unosi si\u0119 w tym miejscu wyj\u0105tkowo gor\u0105cy materia\u0142. Cz\u0119\u015b\u0107 ska\u0142 w odpowiednich warunkach zaczyna si\u0119 topi\u0107 i powstaje magma. Nast\u0119pnie, jako l\u017cejsza od otaczaj\u0105cych j\u0105 ska\u0142, mo\u017ce przemieszcza\u0107 si\u0119 ku powierzchni. Im bli\u017cej powierzchni, tym mniejsze jest ci\u015bnienie, kt\u00f3remu podlegaj\u0105 ska\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u0119boko pod ziemi\u0105 magma znajduje si\u0119 pod ogromnym ci\u015bnieniem. Zawarte w niej gazy pozostaj\u0105 wtedy w du\u017cej mierze rozpuszczone \u2013 troch\u0119 podobnie jak dwutlenek w\u0119gla w zamkni\u0119tej butelce napoju gazowanego. I w\u0142a\u015bnie gazy s\u0105 jednym z kluczy do zrozumienia erupcji.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy magma przemieszcza si\u0119 ku powierzchni, ci\u015bnienie maleje. Gazy zaczynaj\u0105 si\u0119 z niej wydziela\u0107 i tworz\u0105 coraz wi\u0119ksze p\u0119cherzyki. Tym samym zwi\u0119ksza si\u0119 obj\u0119to\u015b\u0107 mieszaniny magmy i gaz\u00f3w, co dodatkowo przyspiesza jej ruch ku powierzchni.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi magma jest p\u0142ynna, gazy stosunkowo \u0142atwo z niej uciekaj\u0105. Efektem jest przede wszystkim wyp\u0142yw lawy \u2013 tak jak cz\u0119sto dzieje si\u0119 na R\u00e9union. Je\u017celi jednak magma jest bardzo lepka, gazy pozostaj\u0105 w niej uwi\u0119zione. Ich ci\u015bnienie ro\u015bnie, a\u017c w pewnym momencie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do gwa\u0142townego rozerwania magmy i otaczaj\u0105cych ska\u0142. Wtedy zamiast spokojnej rzeki lawy nast\u0119puje eksplozja<\/strong>, kt\u00f3ra wyrzuca w powietrze gor\u0105ce gazy, popi\u00f3\u0142 i fragmenty ska\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego wygl\u0105d wulkanu jest w du\u017cej mierze skutkiem charakteru jego magmy. P\u0142ynna lawa rozlewa si\u0119 daleko i przez tysi\u0105ce kolejnych erupcji buduje szeroki, \u0142agodny wulkan tarczowy<\/strong>. Lepka lawa pozostaje bli\u017cej miejsca erupcji, a kolejne warstwy lawy, popio\u0142u i ska\u0142 tworz\u0105 znacznie bardziej stromy stratowulkan<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Nie wszystkie wulkany zachowuj\u0105 si\u0119 jednak tak spokojnie jak Piton de la Fournaise. Zupe\u0142nie inaczej mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 erupcje stratowulkan\u00f3w<\/strong>, czyli wysokich wulkan\u00f3w o charakterystycznych, stromych sto\u017ckach. Ich magma jest cz\u0119sto znacznie bardziej lepka i zawiera wi\u0119cej krzemionki. Przez tak\u0105 g\u0119st\u0105 magm\u0119 gazy nie mog\u0105 \u0142atwo wydosta\u0107 si\u0119 na zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie dlatego erupcja Piton de la Fournaise jest dla mieszka\u0144c\u00f3w R\u00e9union cz\u0119\u015bciej niezwyk\u0142ym widowiskiem<\/a> ni\u017c zapowiedzi\u0105 katastrofy. Nie oznacza to oczywi\u015bcie, \u017ce wulkan jest niegro\u017any. Potoki lawy mog\u0105 niszczy\u0107 drogi, lasy i zabudowania, a teren bezpo\u015brednio wok\u00f3\u0142 erupcji pozostaje bardzo niebezpieczny. Jednak charakter tutejszej magmy sprawia, \u017ce typowe dla Piton de la Fournaise erupcje s\u0105 znacznie mniej gwa\u0142towne ni\u017c erupcje wielu s\u0142ynnych stratowulkan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Z tym samym gor\u0105cym punktem (hotspotem), nad kt\u00f3rym znajduje si\u0119 obecnie Reunion, zwi\u0105zana jest wulkaniczna historia znacznie wi\u0119kszego obszaru Oceanu Indyjskiego. P\u0142yta tektoniczna przez miliony lat przesuwa\u0142a si\u0119 nad znajduj\u0105cym si\u0119 g\u0142\u0119biej \u017ar\u00f3d\u0142em gor\u0105cego materia\u0142u, pozostawiaj\u0105c za sob\u0105 kolejne wulkaniczne struktury (np. s\u0105siednie Mauritius<\/a> i Rodriguez).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ca\u0142y R\u00e9union to w\u0142a\u015bciwie dwa wielkie wulkany. Jeden wygas\u0142y \u2013 Piton des Neiges. Drugi aktywny \u2013 Piton de la Fournaise, kt\u00f3ry nale\u017cy do najaktywniejszych wulkan\u00f3w na Ziemi. Potrafi mie\u0107 kilka erupcji w jednym roku, cho\u0107 zdarzaj\u0105 mu si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kilkuletnie okresy spokoju. Dlaczego wi\u0119c mieszka\u0144cy R\u00e9union podchodz\u0105 do tego tak spokojnie?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1289,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"wpis-miejsce","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[120],"tags":[118,53],"slide":[],"zagadnienie":[],"class_list":["post-2489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wulkan-i-tunele-lawowe","tag-niebezpiecznie","tag-reunion"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2489"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3967,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2489\/revisions\/3967"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2489"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=2489"},{"taxonomy":"zagadnienie","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fzagadnienie&post=2489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}