{"id":4677,"date":"2026-10-06T09:32:00","date_gmt":"2026-10-06T07:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=4677"},"modified":"2026-10-12T18:51:18","modified_gmt":"2026-10-12T16:51:18","slug":"riwiera-cesarska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=4677","title":{"rendered":"Riwiera cesarska"},"content":{"rendered":"\n
\n

Swinem\u00fcnde – Ahlbeck \u2013 Heringsdorf \u2013 Bansin: s\u0105siaduj\u0105ce ze sob\u0105 nadmorskie, niemieckie kurorty; powstawa\u0142y w XIX wieku za czas\u00f3w Kr\u00f3lestwa Prus; swoj\u0105 \u015bwietno\u015bci budowa\u0142y w ramach Cesarstwa Niemieckiego; przetrwa\u0142y okres socjalistycznej turystyki masowej NRD, a marketingowy slogan Kaiserb\u00e4der<\/strong> (cesarskie kurorty<\/em>) otrzyma\u0142y w 1992 r. , kiedy to po w\u0142\u0105czeniu NRD do RFN rozpocz\u0119to proces ich restytucji i renowacji (oczywi\u015bcie z wy\u0142\u0105czeniem Swinem\u00fcnde, kt\u00f3re jako \u015awinouj\u015bcie, od 1945 roku rozwija\u0142o si\u0119 w odmienny spos\u00f3b).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Moda na lecznicze k\u0105piele morskie rozwija\u0142a si\u0119 w Anglii ju\u017c od po\u0142owy XVIII w<\/strong>., ale kr\u00f3lewski splendor nada\u0142 jej Brighton. W 1783 r. przyjecha\u0142 tam po raz pierwszy ksi\u0105\u017c\u0119 Walii, p\u00f3\u017aniejszy Jerzy IV. Lekarze zalecali mu morskie k\u0105piele. Zacz\u0105\u0142 regularnie przebywa\u0107 w Brighton i stworzy\u0142 tam swoj\u0105 nadmorsk\u0105 rezydencj\u0119 \u2014 p\u00f3\u017aniejszy Royal Pavilion<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Moda ta szybko dotar\u0142a do Francji, gdzie w Dieppe ju\u017c w 1776 r. powsta\u0142 zak\u0142ad leczniczy wykorzystuj\u0105cy k\u0105piele morskie. W 1785 r.<\/strong> Ludwik XVI zezwoli\u0142 na budow\u0119 zak\u0142adu k\u0105pielowego w le\u017c\u0105cym nad kana\u0142em La Manche Boulogne-sur-Mer<\/strong>, gdzie uruchomiono zak\u0142ad gor\u0105cych k\u0105pieli morskich.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy niemiecki kurort morski – zwany \u201ebia\u0142ym miastem nad morzem\u201d – powstaje w 1793 roku w Heiligendamm<\/strong> (po\u0142o\u017cony na zach\u00f3d od Rostocka). W 1824 roku swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 jako kurort rozpoczyna Swinem\u00fcnde, funkcjonuj\u0105cy wtedy jako miasto portowe, gdzie na rozw\u00f3j k\u0105pieliska kr\u00f3l Prus Fryderyk Wilhelm III przekaza\u0142 5000 talar\u00f3w (sum\u0105 odpowiadaj\u0105c\u0105 wed\u0142ug dzisiejszej si\u0142y nabywczej oko\u0142o \u0107wier\u0107 miliona euro<\/a><\/em>, a pod wzgl\u0119dem mo\u017cliwo\u015bci finansowania \u00f3wczesnych rob\u00f3t publicznych kwot\u0105 jeszcze znacznie powa\u017cniejsz\u0105).<\/p>\n\n\n\n

Rok p\u00f3\u017aniej zaczyna dzia\u0142alno\u015b\u0107 Heringsdorf, w\u0142a\u015bciwie jako prywatne przedsi\u0119wzi\u0119cie Georga Bernharda von B\u00fclowa. Wie\u015b w 1831 roku mia\u0142a ledwie 12 dom\u00f3w z 67 sta\u0142ymi mieszka\u0144cami. W 1846 r.<\/strong> Swinem\u00fcnde notowa\u0142o rocznie ju\u017c ponad 5000 go\u015bci k\u0105pielowych<\/strong>, podczas gdy Heringsdorf mia\u0142 oko\u0142o 400 go\u015bci<\/strong> rocznie.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\n

\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105wszy od tzw. \u201eEpoki Cesarskiej\u201d, rozpoczynaj\u0105cej si\u0119 w 1871 roku, Heringsdorf i Ahlbeck, a od 1897 roku r\u00f3wnie\u017c Bansin, stawa\u0142y si\u0119 jednymi z najbardziej nowoczesnych niemieckich kurort\u00f3w.\u00a0 Heringsdorf z ma\u0142ego k\u0105pieliska przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w drugiej po\u0142owie XIX w., dzi\u0119ki berli\u0144skiemu kapita\u0142owi i kolei, w ogromne letnisko mieszcza\u0144skiej i finansowej elity Berlina<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Od 1876 r. Berlin mia\u0142 kolejowe po\u0142\u0105czenie ze Swinem\u00fcnde, a 1 lipca 1894 r. uruchomiono lini\u0119 Swinem\u00fcnde\u2013Heringsdorf<\/strong>. Podr\u00f3\u017c z Berlina sta\u0142a si\u0119 na tyle \u0142atwa, \u017ce region zacz\u0119to nazywa\u0107 \u201eBadewanne Berlins\u201d<\/strong>. Ten w\u0142a\u015bnie okres stworzy\u0142 dzisiejsz\u0105 B\u00e4derarchitektur<\/em> <\/strong>– mieszanin\u0119 klasycyzmu, neorenesansu, neobaroku, historyzmu i secesji (Jugendstilu), po\u0142\u0105czon\u0105 charakterystycznymi werandami, loggiami, balkonami, wie\u017cyczkami i dekoracyjn\u0105 stolark\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\n

\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Po I Wojnie \u015awiatowej w kurortach pojawia si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnej k\u0105pieli w morzu poza wyznaczonymi k\u0105pieliskami<\/strong>. Do tego czasu poza k\u0105pieliskami dozwolone by\u0142o opalanie si\u0119 i k\u0105piele powietrzne \u2013 nie wolno by\u0142o wchodzi\u0107 do wody, za co grozi\u0142a – egzekwowana! – kara pieni\u0119\u017cna. W Bansin t\u0119 „innowacj\u0119” swobodnej k\u0105pieli wprowadzono ju\u017c w 1923 roku, a formalne zniesienie zakazu dla kurort\u00f3w powiatu Szczeci\u0144skiego nast\u0105pi\u0142o w 1924 roku. Trzeba jednak doda\u0107, \u017ce cho\u0107 „swoboda” oznacza\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 wchodzenia do wody poza k\u0105pieliskami, to ca\u0142y czas by\u0142o to mo\u017cliwe tylko na wyznaczonych terenach, gdzie – w odr\u00f3\u017cnieniu od terenu k\u0105pielisk – nie by\u0142o ochrony ratownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

II Wojna \u015awiatowa okaza\u0142a si\u0119 druzgoc\u0105ca dla Swinem\u00fcnde, kt\u00f3re jako port pad\u0142o ofiar\u0105 alianckich bombardowa\u0144. Architektura pozosta\u0142ych kurort\u00f3w zasadniczo nie uleg\u0142a zniszczeniom. Tu\u017c po wojnie w Herinsdorf i Ahlbeck utworzno strefy zamkni\u0119te i wiele budynk\u00f3w zaj\u0119to na potrzeby sanatorium dla Armii Radzieckiej, kt\u00f3ra przebywa\u0142a tam do 1950 roku. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\n

\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

W 1953 roku w NRD przeprowadzono niechlubn\u0105 \u201eAkcj\u0119 R\u00f3\u017ca\u201d (Aktion Rose) wymierzon\u0105 w w\u0142a\u015bcicieli pensjonat\u00f3w, hoteli i restauracji. Za pomoc\u0105 rewizji, aresztowa\u0144 i proces\u00f3w doprowadzi\u0142a ona do przej\u0119cia setek prywatnych hoteli i pensjonat\u00f3w.<\/strong> Karano za domniemane przest\u0119pstwa gospodarcze (np. „nadmierne gromadzenie zapas\u00f3w”) oraz podejrzenia wsp\u00f3\u0142pracy z zachodnimi centralami wywiadowczymi (np. „s\u0142uchanie zachodnioberli\u0144skiego radia RIAS”). Je\u015bli nawet sam wyrok nie by\u0142 wysoki – cho\u0107 oparty na absurdalnych przes\u0142ankach – to wi\u0105za\u0142 si\u0119 z nim przepadek mienia. Wg oficjalnych danych w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca, od 10 lutego do 10 marca, przeprowadzono 711 kontrole, wszcz\u0119to 527 post\u0119powa\u0144, dokonano 447 zatrzyma\u0144. Na wi\u0119zienie i wyw\u0142aszczenie skazano 401 os\u00f3b i w efekcie zosta\u0142o skonfiskowanych 621 obiekt\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przej\u0119tych obiekt\u00f3w trafi\u0142a do FDGB, czyli podporz\u0105dkowanych w\u0142adzy zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, organizuj\u0105cych wczasy pracownicze. NRD przez d\u0142ugi czas nie uwa\u017ca\u0142a architektury k\u0105pieliskowej za szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowe dziedzictwo. Ale jednocze\u015bnie brak pieni\u0119dzy uniemo\u017cliwia\u0142 ich rozbi\u00f3rk\u0119 i budow\u0119 nowych hoteli. Przyk\u0142adem jak mog\u0142yby potoczy\u0107 si\u0119 losy przepi\u0119knej zabudowy jest historia hotelu „Atlantic” w Heringsdorf<\/strong>, kt\u00f3ry w NRD nosi\u0142 nazw\u0119 FDGB-Ferienheim \u201eSolidarit\u00e4t\u201d. Budynek tak bardzo podupad\u0142, \u017ce w 1979 r. zosta\u0142 wysadzony, a na jego miejscu powsta\u0142y dwa dziesi\u0119ciopi\u0119trowe bloki hotelowe dla oko\u0142o 1200 wczasowicz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Po zjednoczeniu Niemiec nadchodzi okres restytucji mienia, renowacji budynk\u00f3w i promocji regionu. W 1990 roku <\/strong>\u00f3wczesny przewodnicz\u0105cy przedstawicielstwa gminnego Ahlbecku, pan Koschinsky, zaproponowa\u0142 dla cel\u00f3w promocyjnych nazw\u0119 \u201eKaiserb\u00e4der\u201d<\/strong>. Uzasadnienie by\u0142o proste: cesarz wypoczywa\u0142 w tych miejscowo\u015bciach<\/strong>. Historyczne uzasadnienie i opowie\u015b\u0107 o \u201etrzech cesarskich kurortach\u201d rozbudowano p\u00f3\u017aniej w marketingu turystycznym. W 2005 roku, po ponad 10 latach wsp\u00f3\u0142pracy uzdrowiskowej, nast\u0105pi\u0142o po\u0142\u0105czenie Ahlbeck, Heringsdorf i Bansin – \u2018Die kaiserlichen Drei\u2019<\/strong> \/ 'Cesarska Tr\u00f3jka” – w jedn\u0105 gmin\u0119, obecnie nosz\u0105c\u0105 nazw\u0119 Ostseebad Heringsdorf. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\n

\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Historia Cesarskich Uzdrowisk <\/a><\/em>, Stowarzyszenie Gryf\u00f3w Pomorskich<\/a><\/em> , Insel usedom<\/a><\/em>, Kurorty nadmorskie …<\/a><\/em> , Od legendy do prawdy<\/a><\/em> , Brighton Pavilion: The Making of a Pleasure Palace<\/a><\/em> , Akcja R\u00f3\u017ca<\/a><\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Swinem\u00fcnde – Ahlbeck \u2013 Heringsdorf \u2013 Bansin: s\u0105siaduj\u0105ce ze sob\u0105 nadmorskie, niemieckie kurorty; powstawa\u0142y w XIX wieku za czas\u00f3w Kr\u00f3lestwa Prus; swoj\u0105 \u015bwietno\u015bci budowa\u0142y w ramach Cesarstwa Niemieckiego; przetrwa\u0142y okres socjalistycznej turystyki masowej NRD, a marketingowy slogan Kaiserb\u00e4der (cesarskie kurorty) otrzyma\u0142y w 1992 r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4679,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"wpis-miejsce","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[651],"tags":[],"slide":[],"zagadnienie":[],"class_list":["post-4677","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niemcy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4677","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4677"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5038,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4677\/revisions\/5038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4677"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=4677"},{"taxonomy":"zagadnienie","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fzagadnienie&post=4677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}