Sukheat, m\u00f3j r\u00f3wie\u015bnik, studiowa\u0142 w Polsce medycyn\u0119. Chcia\u0142 robi\u0107 specjalizacj\u0119, planowa\u0142 nawet pozosta\u0107 u nas na stale, ale koniec ko\u0144c\u00f3w pracuje w Phnom Penh w Ministerstwie Ochrony \u015arodowiska. Za 15 dolar\u00f3w miesi\u0119cznej pensji nie m\u00f3g\u0142by oczywi\u015bcie kupi\u0107 sobie toyoty, kt\u00f3r\u0105 obwozi nas po mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
\u201eKa\u017cdy jako\u015b sobie dorabia. Ja koordynuj\u0119 japo\u0144ski program pomocowy w naszym ministerstwie\u201d \u2013 wyja\u015bnia realia kambod\u017ca\u0144skiego \u017cycia. Przez most przyja\u017ani kambod\u017ca\u0144sko-japo\u0144skiej wje\u017cd\u017camy do centrum miasta. Niedaleko polskiej ambasady, do kt\u00f3rej nas podwozi, buduje si\u0119 sporych rozmiar\u00f3w budynek. \u201eTo b\u0119dzie nowa siedziba ambasady Japonii\u201d \u2013 wyja\u015bnia nam rzecz jakby oczywist\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Obsada polskiej plac\u00f3wki dyplomatycznej to cztery osoby, wliczaj\u0105c w to \u017con\u0119 ambasadora. Przy porannej kawie ambasador Duchowski wyja\u015bnia nam, \u017ce fundowane przez Polsk\u0119 stypendia to zamierzch\u0142a przesz\u0142o\u015b\u0107. \u201eDzisiaj ponad 90% wniosk\u00f3w wizowych musz\u0119 odrzuci\u0107. Musimy stosowa\u0107 te same regu\u0142y co Unia Europejska\u201d \u2013 dodaje dla podkre\u015blenia zmian, jakie nast\u0105pi\u0142y. Na popo\u0142udnie organizuje nam wizyt\u0119 u dyrektora Muzeum Narodowego.<\/p>\n\n\n\n
Hab studiowa\u0142 konserwacj\u0119 zabytk\u00f3w w Toruniu. Cichy, spokojny trzydziestolatek. W przyp\u0142ywie szczero\u015bci opowiada nam, jak trudno by\u0142o mu wyjecha\u0107 do Polski. Wtedy mia\u0142 jeszcze \u015bwie\u017co w pami\u0119ci koszmar polpotowskiego re\u017cimu i przymusow\u0105 roz\u0142\u0105k\u0119 z rodzin\u0105. Teraz na szcz\u0119\u015bcie ma to muzeum, kt\u00f3remu oddaje si\u0119 bez reszty. \u201eKiedy ostatnio by\u0142em na sze\u015bciomiesi\u0119cznym stypendium w Japonii, poczu\u0142em jak za tym wszystkim t\u0119skni\u0119\u201d \u2013 wyznaje, oprowadzaj\u0105c nas po najnowszej wystawie pos\u0105\u017ck\u00f3w Buddy. Cieszy si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142pracy z Japoni\u0105. Dzi\u0119ki niej ministerstwo po raz pierwszy przyzna mu bud\u017cet, kt\u00f3rym b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 samodzielnie dysponowa\u0107. \u201eDu\u017co tu tej Japonii\u201d \u2013 stwierdzamy nieco prowokacyjnie. \u201eChc\u0105 by\u0107 uwa\u017cani za gracza numer jeden w tym regionie\u201d \u2013 odpowiada oboj\u0119tnie.<\/p>\n\n\n\n
Nie tylko w tym regionie i nie tylko w jego dziedzinie. XXI wiek Japo\u0144czycy postanowili zacz\u0105\u0107 od wyra\u017anego zaznaczenia swojej obecno\u015bci w Internecie. Inpaku lub Rakum Rakuza to ich nazwy dla Internet Japan Fair 2001 (www.inpaku.gov.jp). To elementy szerszego planu promocji Internetu i e-gospodarki (http:\/\/www.kantei.go.jp+\/foreign\/it_e.html). Na razie chyba wi\u0119cej prasowego szumu ni\u017c rzeczywistego wp\u0142ywu na e-gospodark\u0119 (cho\u0107by t\u0119 lokaln\u0105), ale inicjatywa godna zauwa\u017cenia. Pr\u00f3buj\u0119 sobie wyobrazi\u0107, jakby taki CeBIT zamieni\u0142 olbrzymie hale wystawiennicze na strony internetowe. Przeniesienie do sieci stoisk firmowych i zwiedzaj\u0105cych to \u017caden problem. Nawet rozdawane hojnie gad\u017cety reklamowe mo\u017cna zelektronizowa\u0107. Ale jak urz\u0105dzi\u0107 w Internecie ma\u0142e przyj\u0119cie z zakrapian\u0105 kolacj\u0105 dla kontrahent\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n
Siedzimy na tarasie hotelu w Sihanouville w towarzystwie Sengha. Kolejny polski stypendysta pomaga bratu prowadzi\u0107 interes. Jego p\u00f3\u0142toraroczny syn bezb\u0142\u0119dnie rozpoznaje angielskie nazwy przedmiot\u00f3w. \u201eJa m\u00f3wi\u0119 do niego po angielsku, a \u017cona po khmersku\u201d \u2013 wyja\u015bnia dumny z syna. Przypominamy sobie dzieciaki z Siam Reap. 5-7-letnie szkraby pomagaj\u0105ce rodzicom w prowadzeniu restauracji prowadzi\u0142y z nami po angielsku regularn\u0105 dyskusj\u0119. Kiedy jeden z nich przeszed\u0142 na hiszpa\u0144ski, byli\u015bmy troch\u0119 zaskoczeni. Tofler, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 trzydzie\u015bci lat temu przepowiedzie\u0107 bieg wydarze\u0144, obecnie uwa\u017ca, \u017ce XXI wiek b\u0119dzie er\u0105 Azji. Trudno odm\u00f3wi\u0107 mu racji, kiedy widzi si\u0119 w\u015br\u00f3d tych ludzi t\u0119 wielk\u0105 energi\u0119 i ch\u0119\u0107 zmiany, t\u0119 niesamowit\u0105 wiar\u0119 w wiedz\u0119 i ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119 jako klucz do lepszego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
A tak na marginesie, czy s\u0105 jeszcze inne kraje poza Azj\u0105, w kt\u00f3rych produkuje si\u0119 dzisiaj elektronik\u0119?<\/p>\n\n\n\n
Kambod\u017ca, Sihanoukville, 4 stycznia 2001 r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przypominamy sobie dzieciaki z\u00a0Siam Reap. 5-7-letnie szkraby pomagaj\u0105ce rodzicom w\u00a0prowadzeniu restauracji prowadzi\u0142y z\u00a0nami po angielsku regularn\u0105 dyskusj\u0119. Kiedy jeden z\u00a0nich przeszed\u0142 na hiszpa\u0144ski, byli\u015bmy troch\u0119 zaskoczeni.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":3679,"menu_order":0,"template":"story-e-wiat","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"slide":[625,627],"class_list":["post-3734","story","type-story","status-publish","format-standard","hentry","slide-e-swiat","slide-e-swiat-polecamy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story\/3734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/story"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story\/3679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3734"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=3734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}