{"id":3853,"date":"2026-08-06T21:03:48","date_gmt":"2026-08-06T19:03:48","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?post_type=story&#038;p=3853"},"modified":"2026-08-06T21:03:48","modified_gmt":"2026-08-06T19:03:48","slug":"stare-i-nowe-obyczaje","status":"publish","type":"story","link":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?story=e-swiat\/stare-i-nowe-obyczaje","title":{"rendered":"Stare i\u00a0nowe obyczaje"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest to miasteczko w\u0105skich, brukowanych uliczek, parterowych dom\u00f3w o&nbsp;pastelowych \u015bcianach i&nbsp;ma\u0142ych, zielonych placykach. Obok ratusza alejki parku obsiaduje gromada pucybut\u00f3w. Niskie korpulentne Indianki z&nbsp;tobo\u0142ami w&nbsp;r\u0119kach, z&nbsp;przerzuconymi przez rami\u0119 kocami, w&nbsp;kt\u00f3rych s\u0105 owini\u0119te ich kilkumiesi\u0119czne brzd\u0105ce, przemierzaj\u0105 miasteczko z&nbsp;jednego kra\u0144ca na drugi. Otoczone ze wszystkich stron g\u00f3rami, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych drzemi\u0105 india\u0144skie wioski, San Cristobal de las Casas jest miastem, do kt\u00f3rego okoliczni przyje\u017cd\u017caj\u0105, by co\u015b kupi\u0107 lub sprzeda\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odwiedzamy jedn\u0105 z&nbsp;pobliskich wiosek, San Juan Chamula. Wchodzimy do ko\u015bcio\u0142a. Pozbawion\u0105 \u0142awek posadzk\u0119 przykrywa co\u015b w&nbsp;rodzaju siana. Do o\u0142tarza dochodzi si\u0119 lawiruj\u0105c w\u015br\u00f3d tysi\u0119cy \u015bwiec. Wzd\u0142u\u017c bocznych \u015bcian poustawiane dziesi\u0105tki gablot z&nbsp;wizerunkami \u015bwi\u0119tych, czuwaj\u0105cych nad wszelkimi aspektami \u017cycia codziennego. W&nbsp;nawie g\u0142\u00f3wnej, za o\u0142tarzem, tam gdzie przywykli\u015bmy widzie\u0107 ukrzy\u017cowanego Chrystusa, wizerunek najbardziej tu czczonego Jana Chrzciciela.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wsz\u0119dzie na pod\u0142odze siedz\u0105 grupki Indian. Butelki i&nbsp;kieliszki z&nbsp;ognist\u0105 wod\u0105 kr\u0105\u017c\u0105 od ust do ust. Monotonna, i&nbsp;wprowadzaj\u0105ca w&nbsp;trans muzyka miesza si\u0119 z&nbsp;g\u0142osem rytmicznie zawodz\u0105cych szaman\u00f3w. Nad ogniem \u015bwiec wy\u015bwi\u0119caj\u0105 oni przynoszone przez Indian przedmioty \u2013 symbole zdrowia i&nbsp;powodzenia. W\u015br\u00f3d pi\u0119ciu rytualnych rzeczy poczesne miejsce zajmuje&#8230; coca-cola, za spraw\u0105 kt\u00f3rej co rusz s\u0142ycha\u0107 silne bekni\u0119cia obwieszczaj\u0105ce ucieczk\u0119 z\u0142ych duch\u00f3w z&nbsp;wn\u0119trza cia\u0142a. Coca-cola \u201ewyniesiona na o\u0142tarze\u201d to dosy\u0107 nieoczekiwany efekt post\u0119puj\u0105cej globalizacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By wczu\u0107 si\u0119 w&nbsp;atmosfer\u0119 miasta, snujemy si\u0119 po jego ulicach, przeciskamy na targu mi\u0119dzy straganami, w\u0142\u00f3czymy si\u0119 po parkach i&nbsp;placykach. Wsz\u0119dzie, gdzie si\u0119 pokazujemy, india\u0144skie twarze natychmiast znikaj\u0105 z&nbsp;linii obiektywu. Podniesiony do oka aparat fotograficzny jest dla nich niechybnym sygna\u0142em, \u017ce ich dusza znowu znajduje si\u0119 w&nbsp;niebezpiecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Widoki twarzy chowanych za chustami, sylwetki uskakuj\u0105ce w&nbsp;najbli\u017cszy zau\u0142ek czy wr\u0119cz wygra\u017cania w&nbsp;naszym kierunku staj\u0105 si\u0119 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zwiedzania. Wszystko, by nie da\u0107 sobie zabra\u0107 duszy. A\u017c dziwne, \u017ce w&nbsp;\u015bwiecie, w&nbsp;kt\u00f3rym kr\u00f3luj\u0105 media, i&nbsp;w&nbsp;kraju zdominowanym przez telenowele s\u0105 jeszcze takie zachowania. I&nbsp;to nie gdzie\u015b g\u0142\u0119boko w&nbsp;d\u017cungli, lecz na ulicach wiosek i&nbsp;miast. Poza czy g\u0142\u0119boka wiara?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce jedno, mo\u017ce drugie, ale prawd\u0119 powiedziawszy nic nadzwyczajnego, je\u015bli spojrze\u0107 na nasze zachowania. P\u0142e\u0107, wiek, adresy, stan posiadania, rasa, rysopis, wyznanie, przekonania polityczne, dolegliwo\u015bci, choroby i&nbsp;wszystko, co tylko mo\u017ce mie\u0107 materialn\u0105 posta\u0107, opisuj\u0105c\u0105 nas i&nbsp;nasze zachowania, chronimy jak oka w&nbsp;g\u0142owie i&nbsp;w&nbsp;dodatku z&nbsp;niema\u0142\u0105 pomoc\u0105 prawa. Stajemy si\u0119 coraz bardziej \u015bwiadomi swojej unikalno\u015bci i&nbsp;stoj\u0105cej za tym warto\u015bci. A&nbsp;mo\u017ce raczej zagro\u017ce\u0144 kryj\u0105cych si\u0119 za coraz wi\u0119ksz\u0105 wiedz\u0105 i&nbsp;sposobami opisania nas samych. Mo\u017ce wi\u0119c ju\u017c dzi\u015b, zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano, powinni\u015bmy zacz\u0105\u0107 powa\u017cnie my\u015ble\u0107, jak skutecznie chroni\u0107 wiedz\u0119 o&nbsp;naszym DNA.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I pomy\u015ble\u0107, \u017ce w\u00a0ten spos\u00f3b mo\u017cemy wr\u00f3ci\u0107 do wierze\u0144 jednego z\u00a0lud\u00f3w Afryki, kt\u00f3ry niszczy\u0142 wszystkie pozostawiane cz\u0105stki cia\u0142a, takie jak paznokcie, w\u0142osy czy nask\u00f3rek, a\u00a0wszystko po to, by nie dosta\u0142y si\u0119 one w\u00a0r\u0119ce wrogich im szaman\u00f3w, kt\u00f3rzy \u2013 maj\u0105c w\u00a0r\u0119kach cz\u0119\u015bci ich cia\u0142a \u2013 niechybnie rzuciliby na nich z\u0142y urok. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pono\u0107 historia ko\u0142em si\u0119 toczy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-custom-color-4-color has-text-color has-link-color has-custom-1-font-size wp-elements-1 wp-block-paragraph\"><em>Meksyk, San Cristobal de las Casas, 13 lipca 2001 r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jest to miasteczko w\u0105skich, brukowanych uliczek, parterowych dom\u00f3w o&nbsp;pastelowych \u015bcianach i&nbsp;ma\u0142ych, zielonych placykach. Obok ratusza alejki parku obsiaduje gromada pucybut\u00f3w. Niskie korpulentne Indianki z&nbsp;tobo\u0142ami w&nbsp;r\u0119kach, z&nbsp;przerzuconymi przez rami\u0119 kocami, w&nbsp;kt\u00f3rych s\u0105 owini\u0119te ich kilkumiesi\u0119czne brzd\u0105ce, przemierzaj\u0105 miasteczko z&nbsp;jednego kra\u0144ca na drugi. Otoczone ze wszystkich stron g\u00f3rami, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych drzemi\u0105 india\u0144skie wioski, San Cristobal de las [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":3679,"menu_order":0,"template":"story-e-wiat","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[97,466],"slide":[625],"class_list":["post-3853","story","type-story","status-publish","format-standard","hentry","tag-meksyk","tag-san-cristobal-de-las-casas","slide-e-swiat"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story\/3853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/story"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story\/3679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3853"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=3853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}