Steve prowadzi firm\u0119 detektywistyczn\u0105. Opowiada nam historyjki z \u017cycia wzi\u0119te. Z \u017cycia Idaho. Pustynia i g\u00f3ry, z dala od Krzemowej Doliny i zaludnionego Wschodniego Wybrze\u017ca. Opowiada nam o \u201ewojnie o wod\u0119\u201d. Pr\u00f3bujemy dociec, o co chodzi, ale jako\u015b wymyka si\u0119 to naszej percepcji. Dajemy za wygran\u0105 i przyjmujemy na wiar\u0119, \u017ce ludzie walcz\u0105 tu o wod\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pnego dnia wybieramy si\u0119 na ranczo Steve\u2019a. Po drodze chcemy zobaczy\u0107 malowid\u0142a naskalne dawnych Indian. Rysunki znajduj\u0105 sie na ziemi niczyjej, ale \u017ceby tam dotrze\u0107, trzeba przej\u015b\u0107 przez teren prywatny. A w\u0142asno\u015b\u0107 w Ameryce to rzecz \u015bwi\u0119ta. Rozgl\u0105damy si\u0119 wi\u0119c bacznie w poszukiwaniu w\u0142a\u015bciciela terenu. Podje\u017cd\u017camy do czego\u015b, co kiedy\u015b by\u0142o przyczep\u0105 kempingow\u0105. Nikogo nie ma. Pr\u00f3bujemy szcz\u0119\u015bcia na drugim ranczo. Niestety, te\u017c opustosza\u0142e. W ko\u0144cu decydujemy si\u0119 zostawi\u0107 samoch\u00f3d i ruszamy, ignoruj\u0105c porozstawiane znaki \u201eTeren prywatny. Wst\u0119p wzbroniony\u201d. Steve uspokaja: \u201eZnaki mog\u0105 sobie sta\u0107. Prawo jest takie, \u017ce mo\u017cesz tu by\u0107, a\u017c ci\u0119 w\u0142a\u015bciciel nie wyprosi\u201d. Steve by\u0142 policjantem, wi\u0119c pewnie wie, co m\u00f3wi.<\/p>\n\n\n\n
Ogl\u0105damy to, co mieli\u015bmy obejrze\u0107, i ruszamy w drog\u0119 powrotn\u0105. Na horyzoncie pojawia si\u0119 motocyklista. Okazuje si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem ziemi, na kt\u00f3rej zostawili\u015bmy samoch\u00f3d. Grzecznie, aczkolwiek stanowczo wyja\u015bnia nam, co oznacza zwrot \u201ewst\u0119p wzbroniony\u201d, i prosi o zabranie samochodu. Steve, nie zra\u017cony humorem gospodarza, wdaje si\u0119 w konwersacj\u0119, kt\u00f3ra rozwi\u0105zuje j\u0119zyk w\u0142a\u015bcicielowi terenu.<\/p>\n\n\n\n
\u017by\u0142o im si\u0119 tu dobrze, dop\u00f3ki nie pojawi\u0142 si\u0119 ich nowy s\u0105siad \u2013 bogacz, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 skupowa\u0107 tutejsze tereny. Poprzedni w\u0142a\u015bciciel nie mia\u0142 za wiele grosza przy duszy, wi\u0119c i ziemi nie uprawia\u0142 za wiele. Teraz te\u017c nikt jej nie uprawia, bo bogacz przerejestrowa\u0142 j\u0105 z uprawnej na nieu\u017cytki. Nie do\u015b\u0107, \u017ce to zrobi\u0142, to dosta\u0142 jeszcze za to pieni\u0105dze. W Stanach Zjednoczonych jest nadprodukcja \u017cywno\u015bci i ka\u017cdy, kto zrezygnuje z uprawy, otrzymuje od rz\u0105du rekompensat\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Ale problem nie w ziemi, lecz w wodzie. Wida\u0107, jak nasz gospodarz spina si\u0119 w sobie, gdy zaczyna o tym m\u00f3wi\u0107. Poprzedni s\u0105siad nie uprawia\u0142 ziemi, ale i wody nie zu\u017cywa\u0142. Bogacz ma w dole rzeki hydroelektrowni\u0119 i skupuje ka\u017cdy intratny kawa\u0142ek ziemi, by zapewni\u0107 sobie produkcj\u0119 energii. A \u017ce ostatnie lata by\u0142y suche, to i wody tutaj nie za wiele. \u201eMy tu byd\u0142a nie mamy czym poi\u0107, a on tam sobie turbiny nap\u0119dza\u201d \u2013 m\u00f3wi poirytowany. Wida\u0107, \u017ce najch\u0119tniej przeci\u0105gn\u0105\u0142by bogacza przez wy\u017cymaczk\u0119. \u017begna si\u0119 z nami, przypomina o zabraniu samochodu i odje\u017cd\u017ca.<\/p>\n\n\n\n
Chc\u0105c nie chc\u0105c wdepn\u0119li\u015bmy w \u015brodek \u201ewojny o wod\u0119\u201d, wi\u0119c wracamy do wczorajszej rozmowy ze Steve\u2019em. W Idaho i kilku innych stanach Zachodniego Wybrze\u017ca z prawem do ziemi jest zwi\u0105zane prawo do wody. Z ka\u017cdym akrem ziemi zwi\u0105zana jest okre\u015blona liczba galon\u00f3w wody, niezb\u0119dnych do jej nawadniania i uprawy. Gdy rzeka czy jezioro nie zapewniaj\u0105 wszystkim wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci wody, w\u00f3wczas o dost\u0119pie do niej decyduje pozycja w kolejce. A ta bierze si\u0119 jeszcze z dawnych czas\u00f3w, gdy osiedlali si\u0119 tutaj pionierzy. W\u00f3wczas pierwszy, kt\u00f3ry tu przyszed\u0142, mia\u0142 pierwszy prawo do nawadniania swojej ziemi. Kolejni przybysze mogli nawadnia\u0107 swoje ziemie dopiero po nim. Dzi\u015b galony wody przelicza si\u0119 na stopy i cale poziomu wody i gdy ten spada poni\u017cej normy, zaczyna si\u0119 odcinanie uj\u0119\u0107 wody. Ostatni w kolejce do niej mog\u0105 tylko patrze\u0107, jak im ziemia wysycha. Albo kra\u015b\u0107 wod\u0119, co \u2013 jak m\u00f3wi Steve \u2013 jest tutaj na porz\u0105dku dziennym.<\/p>\n\n\n\n
Gdybym tu nie by\u0142 i sam tego nie widzia\u0142, to pewnie bym nie uwierzy\u0142. W kraju, kt\u00f3ry nadaje tempo \u015bwiatowej gospodarce i jest niekwestionowanym liderem e-gospodarki, ludzie gotowi s\u0105 pozabija\u0107 si\u0119 o dost\u0119p do wody. Mo\u017ce, nomen omen, jest to oznaka nadchodz\u0105cych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Stany Zjednoczone, Idaho Falls, 20 sierpnia 2001 r<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Steve prowadzi firm\u0119 detektywistyczn\u0105. Opowiada nam historyjki z \u017cycia wzi\u0119te. Z \u017cycia Idaho. Pustynia i g\u00f3ry, z dala od Krzemowej Doliny i zaludnionego Wschodniego Wybrze\u017ca. Opowiada nam o \u201ewojnie o wod\u0119\u201d. Pr\u00f3bujemy dociec, o co chodzi, ale jako\u015b wymyka si\u0119 to naszej percepcji. Dajemy za wygran\u0105 i przyjmujemy na wiar\u0119, \u017ce ludzie walcz\u0105 tu o wod\u0119. Nast\u0119pnego dnia wybieramy si\u0119 na ranczo Steve\u2019a. Po drodze […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":3679,"menu_order":0,"template":"story-e-wiat","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[512,94],"slide":[625],"class_list":["post-3855","story","type-story","status-publish","format-standard","hentry","tag-idaho-falls","tag-stany-zjednoczone","slide-e-swiat"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story\/3855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/story"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/story\/3679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3855"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=3855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}