{"id":2652,"date":"2026-07-30T08:10:01","date_gmt":"2026-07-30T06:10:01","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?post_type=temat&#038;p=2652"},"modified":"2026-07-31T15:00:50","modified_gmt":"2026-07-31T13:00:50","slug":"zniesienie-niewolnictwa-w-pigulce","status":"publish","type":"temat","link":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=zniesienie-niewolnictwa-w-pigulce","title":{"rendered":"Zniesienie niewolnictwa w pigu\u0142ce"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns alignwide has-small-font-size is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column has-small-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns has-small-font-size is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column has-small-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<figure class=\"wp-block-table alignwide is-style-stripes has-custom-1-font-size\"><table><thead><tr><th>Rok<\/th><th>Kraj \/ Obszar<\/th><th>Zakaz handlu niewolnikami<\/th><th>Zniesienie niewolnictwa<\/th><th>Kontekst historyczny i wydarzenia powi\u0105zane<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>1772<\/td><td>Wielka Brytania (Anglia)<\/td><td><\/td><td><\/td><td>Wyrok <em>Somerset v. Stewart<\/em> \u2013 Lord Mansfield uznaje, \u017ce niewolnictwo nie ma podstaw w prawie Anglii.<\/td><\/tr><tr><td>1777<\/td><td>Vermont (USA)<\/td><td><\/td><td>Konstytucja Vermont zakazuje niewolnictwa.<\/td><td>Pierwsza jurysdykcja w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej znosz\u0105ca niewolnictwo.<\/td><\/tr><tr><td>1787<\/td><td>Wielka Brytania<\/td><td><\/td><td><\/td><td>Powstaje <em>Society for Effecting the Abolition of the Slave Trade<\/em> (Thomas Clarkson, Granville Sharp).<\/td><\/tr><tr><td>1789<\/td><td>Francja<\/td><td><\/td><td><\/td><td>Rewolucja Francuska i Deklaracja Praw Cz\u0142owieka i Obywatela.<\/td><\/tr><tr><td>1791\u20131804<\/td><td>Saint-Domingue (Haiti)<\/td><td><\/td><td><\/td><td>Rewolucja haita\u0144ska pod wodz\u0105 Toussainta Louverture&#8217;a i Jean-Jacques&#8217;a Dessalinesa.<\/td><\/tr><tr><td>1792<\/td><td>Dania<\/td><td>Ustawa zakazuj\u0105ca handlu niewolnikami (wej\u015bcie w \u017cycie w 1803 r.).<\/td><td><\/td><td>Pierwsze pa\u0144stwo europejskie podejmuj\u0105ce tak\u0105 decyzj\u0119.<\/td><\/tr><tr><td>1794<\/td><td>Francja<\/td><td><\/td><td>Pierwsze zniesienie niewolnictwa w koloniach.<\/td><td>Dekret Konwentu Narodowego.<\/td><\/tr><tr><td>1802<\/td><td>Francja<\/td><td><\/td><td>Napoleon przywraca niewolnictwo.<\/td><td>Ustawa z 20 maja 1802 r.<\/td><\/tr><tr><td>1803<\/td><td>Dania<\/td><td>Wej\u015bcie w \u017cycie zakazu handlu niewolnikami.<\/td><td><\/td><td><\/td><\/tr><tr><td>1807<\/td><td>Wielka Brytania<\/td><td>Slave Trade Act 1807 \u2013 zakaz handlu niewolnikami.<\/td><td><\/td><td>William Wilberforce doprowadza do uchwalenia ustawy.<\/td><\/tr><tr><td>1808<\/td><td>USA<\/td><td>Zakaz importu niewolnik\u00f3w.<\/td><td><\/td><td>Wchodzi w \u017cycie <em>Act Prohibiting Importation of Slaves<\/em>.<\/td><\/tr><tr><td>1810<\/td><td>Portugalia<\/td><td>Ograniczenie handlu niewolnikami na p\u00f3\u0142noc od r\u00f3wnika.<\/td><td><\/td><td>Traktat z Wielk\u0105 Brytani\u0105.<\/td><\/tr><tr><td>1814\u20131815<\/td><td>Europa<\/td><td>Mi\u0119dzynarodowe pot\u0119pienie handlu niewolnikami przez Kongres Wiede\u0144ski.<\/td><td><\/td><td>Pierwsza wsp\u00f3lna deklaracja mocarstw europejskich.<\/td><\/tr><tr><td>1817<\/td><td>Hiszpania<\/td><td>Zobowi\u0105zanie do zako\u0144czenia handlu niewolnikami.<\/td><td><\/td><td>Traktat z Wielk\u0105 Brytani\u0105.<\/td><\/tr><tr><td>1823<\/td><td>Wielka Brytania<\/td><td><\/td><td><\/td><td>Powstaje <em>Anti-Slavery Society<\/em>.<\/td><\/tr><tr><td>1833<\/td><td>Wielka Brytania<\/td><td><\/td><td><em>Slavery Abolition Act<\/em> \u2013 zniesienie niewolnictwa w wi\u0119kszo\u015bci kolonii.<\/td><td>Parlament przyznaje w\u0142a\u015bcicielom niewolnik\u00f3w odszkodowanie w wysoko\u015bci 20 mln funt\u00f3w.<\/td><\/tr><tr><td>1834<\/td><td>Imperium Brytyjskie<\/td><td><\/td><td>Wej\u015bcie ustawy w \u017cycie; rozpocz\u0119cie systemu <em>apprenticeship<\/em>.<\/td><td>Na Mauritius przybywaj\u0105 pierwsi indyjscy pracownicy kontraktowi (<em>Great Experiment<\/em>).<\/td><\/tr><tr><td>1837<\/td><td>Indie \/ Imperium Brytyjskie<\/td><td><\/td><td><\/td><td><em>Indian Emigration Act<\/em> \u2013 pierwsza kompleksowa regulacja emigracji kontraktowej z Indii.<\/td><\/tr><tr><td>1838<\/td><td>Imperium Brytyjskie<\/td><td><\/td><td>Ostateczne zako\u0144czenie systemu <em>apprenticeship<\/em>.<\/td><td>Pocz\u0105tek masowej migracji <em>indentured labourers<\/em> do kolonii brytyjskich.<\/td><\/tr><tr><td>1846<\/td><td>Tunezja<\/td><td><\/td><td>Zniesienie niewolnictwa.<\/td><td>Pierwsze pa\u0144stwo muzu\u0142ma\u0144skie dokonuj\u0105ce takiej reformy.<\/td><\/tr><tr><td>1848<\/td><td>Francja<\/td><td><\/td><td>Ostateczne zniesienie niewolnictwa.<\/td><td>Dekret Victora Sch\u0153lchera.<\/td><\/tr><tr><td>1848<\/td><td>Dania<\/td><td><\/td><td>Zniesienie niewolnictwa w Du\u0144skich Indiach Zachodnich.<\/td><td>Peter von Scholten og\u0142asza emancypacj\u0119.<\/td><\/tr><tr><td>1861<\/td><td>Rosja<\/td><td><\/td><td>Uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w pa\u0144szczy\u017anianych.<\/td><td>Reforma Aleksandra II \u2013 wa\u017cny kontekst \u015bwiatowych reform pracy przymusowej.<\/td><\/tr><tr><td>1863<\/td><td>Holandia<\/td><td><\/td><td><em>Emancipatiewet<\/em> \u2013 zniesienie niewolnictwa.<\/td><td>Dotyczy Surinamu i Antyli Holenderskich.<\/td><\/tr><tr><td>1865<\/td><td>USA<\/td><td><\/td><td>XIII poprawka do Konstytucji znosi niewolnictwo.<\/td><td>Koniec wojny secesyjnej.<\/td><\/tr><tr><td>1869<\/td><td>Portugalia<\/td><td><\/td><td>Formalne zniesienie niewolnictwa.<\/td><td>Reformy liberalne w imperium portugalskim.<\/td><\/tr><tr><td>1873<\/td><td>Hiszpania<\/td><td><\/td><td>Zniesienie niewolnictwa w Portoryko.<\/td><td><\/td><\/tr><tr><td>1886<\/td><td>Hiszpania<\/td><td><\/td><td>Zniesienie niewolnictwa na Kubie.<\/td><td>Ostatnia du\u017ca kolonia hiszpa\u0144ska z niewolnictwem.<\/td><\/tr><tr><td>1888<\/td><td>Brazylia<\/td><td><\/td><td><em>Lei \u00c1urea<\/em> (Z\u0142ota Ustawa) znosi niewolnictwo.<\/td><td>Ksi\u0119\u017cniczka Izabela podpisuje ustaw\u0119; Brazylia staje si\u0119 ostatnim pa\u0144stwem obu Ameryk znosz\u0105cym niewolnictwo.<\/td><\/tr><tr><td>1890<\/td><td>Pa\u0144stwa europejskie i USA<\/td><td>Dalsza wsp\u00f3\u0142praca przeciwko handlowi niewolnikami w Afryce.<\/td><td><\/td><td><em>General Act of Brussels<\/em>.<\/td><\/tr><tr><td>1926<\/td><td>Liga Narod\u00f3w<\/td><td><\/td><td><\/td><td><em>Slavery Convention<\/em> \u2013 pierwsza mi\u0119dzynarodowa definicja niewolnictwa.<\/td><\/tr><tr><td>1948<\/td><td>ONZ<\/td><td><\/td><td><\/td><td>Art. 4 Powszechnej Deklaracji Praw Cz\u0142owieka zakazuje niewolnictwa.<\/td><\/tr><tr><td>1956<\/td><td>ONZ<\/td><td><\/td><td><\/td><td><em>Supplementary Convention on the Abolition of Slavery<\/em> rozszerza zakaz na praktyki podobne do niewolnictwa.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Data<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Zakaz handlu niewolnikami (Abolicja handlu)<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Zniesienie niewolnictwa (Emancypacja)<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Wydarzenia kontekstowe \/ Akty prawne<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Kraj \/ Zasi\u0119g<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Kluczowe postacie<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>1772<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Sprawa Somersetta<\/strong>&nbsp;\u2013 orzeczenie s\u0105du, \u017ce niewolnictwo jest niezgodne z prawem angielskim<\/td><td>Wielka Brytania<\/td><td>Lord Mansfield<\/td><\/tr><tr><td><strong>1777<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>Zniesienie niewolnictwa<\/td><td>\u2014<\/td><td>Vermont (USA)<\/td><td>\u2014<\/td><\/tr><tr><td><strong>1780<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Ustawa o stopniowym znoszeniu niewolnictwa<\/strong>&nbsp;(pierwsza w USA)<\/td><td>Pensylwania (USA)<\/td><td>\u2014<\/td><\/tr><tr><td><strong>1787<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td>Za\u0142o\u017cenie&nbsp;<strong>Towarzystwa Zniesienia Handlu Niewolnikami<\/strong><\/td><td>Wielka Brytania<\/td><td>William Wilberforce, Thomas Clarkson<\/td><\/tr><tr><td><strong>1791<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td>Wybuch&nbsp;<strong>rewolucji haita\u0144skiej<\/strong>&nbsp;\u2013 powstanie niewolnik\u00f3w<\/td><td>San Domingo (Haiti)<\/td><td>Toussaint L&#8217;Ouverture<\/td><\/tr><tr><td><strong>1792 \/ 1803<\/strong><\/td><td><strong>Zakaz handlu niewolnikami<\/strong>&nbsp;(dekret 1792, w \u017cycie od 1803)<\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td>Dania-Norwegia<\/td><td>\u2014<\/td><\/tr><tr><td><strong>1794<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Pierwsza abolicja<\/strong>&nbsp;(zniesienie niewolnictwa w koloniach)<\/td><td>\u2014<\/td><td>Francja (rz\u0105d rewolucyjny)<\/td><td>\u2014<\/td><\/tr><tr><td><strong>1804<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Zniesienie niewolnictwa<\/strong>&nbsp;po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci<\/td><td>\u2014<\/td><td>Haiti<\/td><td>Toussaint L&#8217;Ouverture, Jean-Jacques Dessalines<\/td><\/tr><tr><td><strong>1807<\/strong><\/td><td><strong>Ustawa o zniesieniu handlu niewolnikami<\/strong>&nbsp;(Slave Trade Act)<\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td>Imperium Brytyjskie<\/td><td>William Wilberforce, Thomas Clarkson<\/td><\/tr><tr><td><strong>1808<\/strong><\/td><td><strong>Zakaz importu niewolnik\u00f3w<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td>USA<\/td><td>Thomas Jefferson (podpis)<\/td><\/tr><tr><td><strong>1815<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Deklaracja Kongresu Wiede\u0144skiego<\/strong>&nbsp;pot\u0119piaj\u0105ca handel niewolnikami<\/td><td>Mi\u0119dzynarodowa<\/td><td>\u2014<\/td><\/tr><tr><td><strong>1823<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>Zniesienie niewolnictwa<\/td><td>\u2014<\/td><td>Chile<\/td><td>\u2014<\/td><\/tr><tr><td><strong>1829<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>Zniesienie niewolnictwa<\/td><td>\u2014<\/td><td>Meksyk<\/td><td>Vicente Guerrero<\/td><\/tr><tr><td><strong>1833 \/ 1838<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Ustawa o zniesieniu niewolnictwa<\/strong>&nbsp;(1833, pe\u0142ne zniesienie 1838)<\/td><td>\u2014<\/td><td>Imperium Brytyjskie<\/td><td>William Wilberforce, Thomas Fowell Buxton<\/td><\/tr><tr><td><strong>1840<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>\u015awiatowa Konwencja Antyniewolnicza<\/strong>&nbsp;w Londynie<\/td><td>Mi\u0119dzynarodowa<\/td><td>Joseph Sturge<\/td><\/tr><tr><td><strong>1843<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Traktat Londy\u0144ski<\/strong>&nbsp;\u2013 prawo przeszukiwania statk\u00f3w<\/td><td>Mi\u0119dzynarodowy<\/td><td>\u2014<\/td><\/tr><tr><td><strong>1848<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Ostateczna abolicja<\/strong>&nbsp;(dekret Sch\u0153lchera)<\/td><td>\u2014<\/td><td>Francja (II Republika)<\/td><td>Victor Sch\u0153lcher<\/td><\/tr><tr><td><strong>1863<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Proklamacja Emancypacji<\/strong>&nbsp;(obj\u0119\u0142a tylko stany zbuntowane)<\/td><td>\u2014<\/td><td>USA (wojna secesyjna)<\/td><td>Abraham Lincoln<\/td><\/tr><tr><td><strong>1865<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>XIII Poprawka do Konstytucji<\/strong>&nbsp;(zniesienie niewolnictwa w ca\u0142ym kraju)<\/td><td>\u2014<\/td><td>USA<\/td><td>Abraham Lincoln (inicjator)<\/td><\/tr><tr><td><strong>1888<\/strong><\/td><td>\u2014<\/td><td><strong>Z\u0142ote Prawo<\/strong>&nbsp;(Lei \u00c1urea) \u2013 ostateczne zniesienie<\/td><td>\u2014<\/td><td>Brazylia<\/td><td>Ksi\u0119\u017cniczka Izabela (podpis)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rok Kraj \/ Obszar Zakaz handlu niewolnikami Zniesienie niewolnictwa Kontekst historyczny i wydarzenia powi\u0105zane 1772 Wielka Brytania (Anglia) Wyrok Somerset v. Stewart \u2013 Lord Mansfield uznaje, \u017ce niewolnictwo nie ma podstaw w prawie Anglii. 1777 Vermont (USA) Konstytucja Vermont zakazuje niewolnictwa. Pierwsza jurysdykcja w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej znosz\u0105ca niewolnictwo. 1787 Wielka Brytania Powstaje Society for Effecting [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false},"categories":[],"tags":[86],"slide":[],"zagadnienie":[129],"znacznik":[125],"class_list":["post-2652","temat","type-temat","status-publish","format-standard","hentry","tag-os-czasu","zagadnienie-abolicjonizm","znacznik-prawo"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat\/2652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/temat"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2652"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=2652"},{"taxonomy":"zagadnienie","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fzagadnienie&post=2652"},{"taxonomy":"znacznik","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fznacznik&post=2652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}