Portugalski kolonializm przechodzi\u0142 trzy zasadnicze etapy:<\/p>\n\n\n\n
Najwi\u0119ksze znaczenie gospodarcze mia\u0142a najpierw kontrola handlu przyprawami, p\u00f3\u017aniej cukier i niewolnicy, nast\u0119pnie brazylijskie z\u0142oto, a po utracie Brazylii \u2014 eksploatacja afryka\u0144skich kolonii. Imperium istnia\u0142o od zdobycia Ceuty w 1415 roku<\/strong> do przekazania Makau w 1999 roku<\/strong><\/p>\n\n\n\n Portugalski kolonializm przechodzi\u0142 trzy zasadnicze etapy: Najwi\u0119ksze znaczenie gospodarcze mia\u0142a najpierw kontrola handlu przyprawami, p\u00f3\u017aniej cukier i niewolnicy, nast\u0119pnie brazylijskie z\u0142oto, a po utracie Brazylii \u2014 eksploatacja afryka\u0144skich kolonii. Imperium istnia\u0142o od zdobycia Ceuty w 1415 roku do przekazania Makau w 1999 roku Data Miejsce Najwa\u017cniejsze wydarzenie 1415 Ceuta, Afryka P\u00f3\u0142nocna Portugalczycy zdobyli Ceut\u0119. Wydarzenie […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false},"categories":[],"tags":[],"slide":[],"zagadnienie":[633],"znacznik":[635,130],"class_list":["post-3981","temat","type-temat","status-publish","format-standard","hentry","zagadnienie-kolonializm-portugalski","znacznik-kolonie-portugalskie","znacznik-os-czasu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat\/3981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/temat"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3981"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=3981"},{"taxonomy":"zagadnienie","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fzagadnienie&post=3981"},{"taxonomy":"znacznik","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fznacznik&post=3981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Data<\/th> Miejsce<\/th> Najwa\u017cniejsze wydarzenie<\/th><\/tr><\/thead> 1415<\/strong><\/td> Ceuta, Afryka P\u00f3\u0142nocna<\/td> Portugalczycy zdobyli Ceut\u0119. Wydarzenie uznaje si\u0119 za pocz\u0105tek portugalskiej ekspansji zamorskiej.<\/td><\/tr> 1419\u20131462<\/strong><\/td> Madera, Azory i Wyspy Zielonego Przyl\u0105dka<\/td> Portugalia zaj\u0119\u0142a i zasiedli\u0142a archipelagi atlantyckie. Rozwin\u0119\u0142y si\u0119 tam plantacje i handel niewolnikami.<\/td><\/tr> od lat 40. XV w.<\/strong><\/td> Wybrze\u017ce Afryki Zachodniej<\/td> Portugalczycy zak\u0142adali faktorie handluj\u0105ce z\u0142otem, ko\u015bci\u0105 s\u0142oniow\u0105 i niewolnikami. W 1482 roku powsta\u0142 fort Elmina na terenie dzisiejszej Ghany.<\/td><\/tr> 1470\u20131500<\/strong><\/td> Wyspy \u015awi\u0119tego Tomasza i Ksi\u0105\u017c\u0119ca<\/td> Za\u0142o\u017cono plantacje trzciny cukrowej oparte na niewolniczej pracy Afrykan\u00f3w. System ten sta\u0142 si\u0119 wzorem dla p\u00f3\u017aniejszych kolonii plantacyjnych.<\/td><\/tr> 1488\u20131498<\/strong><\/td> Przyl\u0105dek Dobrej Nadziei \u2013 Indie<\/td> Bartolomeu Dias op\u0142yn\u0105\u0142 po\u0142udniowy kraniec Afryki, a Vasco da Gama dotar\u0142 drog\u0105 morsk\u0105 do Indii.<\/td><\/tr> 1494<\/strong><\/td> Tordesillas<\/td> Portugalia i Hiszpania podzieli\u0142y mi\u0119dzy siebie pozaeuropejskie obszary ekspansji. Portugalska strefa obj\u0119\u0142a m.in. cz\u0119\u015b\u0107 przysz\u0142ej Brazylii.<\/td><\/tr> 1500<\/strong><\/td> Brazylia<\/td> Flota Pedra \u00c1lvaresa Cabrala dotar\u0142a do wybrze\u017ca i og\u0142osi\u0142a je posiad\u0142o\u015bci\u0105 Portugalii. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 trwaj\u0105cy ponad trzy stulecia okres kolonialny.<\/td><\/tr> 1505\u20131507<\/strong><\/td> Afryka Wschodnia i Ocean Indyjski<\/td> Portugalczycy zaj\u0119li lub podporz\u0105dkowali strategiczne porty, m.in. Sofal\u0119, Kilw\u0119 i Wysp\u0119 Mozambik.<\/td><\/tr> 1510<\/strong><\/td> Goa, Indie<\/td> Afonso de Albuquerque zdoby\u0142 Goa, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 stolic\u0105 portugalskich posiad\u0142o\u015bci w Azji \u2014 Estado da \u00cdndia<\/em>.<\/td><\/tr> 1511\u20131515<\/strong><\/td> Malakka i Ormuz<\/td> Zdobycie Malakki i Ormuzu umo\u017cliwi\u0142o Portugalczykom kontrolowanie wa\u017cnych szlak\u00f3w handlowych Oceanu Indyjskiego.<\/td><\/tr> XVI w.<\/strong><\/td> Brazylia<\/td> Rozwin\u0119\u0142y si\u0119 plantacje trzciny cukrowej. Pocz\u0105tkowo niewolono ludno\u015b\u0107 rdzenn\u0105, a nast\u0119pnie masowo sprowadzano zniewolonych Afrykan\u00f3w.<\/td><\/tr> lata 40.\u201350. XVI w.<\/strong><\/td> Cejlon, Moluki, Chiny i Japonia<\/td> Portugalscy kupcy i misjonarze dotarli do Azji Wschodniej. Zak\u0142adali faktorie i forty, lecz Japonia nigdy nie by\u0142a portugalsk\u0105 koloni\u0105.<\/td><\/tr> 1557<\/strong><\/td> Makau, Chiny<\/td> Portugalczycy uzyskali mo\u017cliwo\u015b\u0107 sta\u0142ego osiedlenia si\u0119 i prowadzenia handlu w Makau, kt\u00f3re z czasem znalaz\u0142o si\u0119 pod ich administracj\u0105.<\/td><\/tr> 1575\u20131576<\/strong><\/td> Angola<\/td> Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 trwa\u0142a portugalska kolonizacja Angoli. Za\u0142o\u017cona Luanda sta\u0142a si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych port\u00f3w atlantyckiego handlu niewolnikami.<\/td><\/tr> XVI\u2013XVII w.<\/strong><\/td> Atlantyk<\/td> Powsta\u0142 system \u0142\u0105cz\u0105cy portugalskie posiad\u0142o\u015bci w Afryce i Brazylii. Miliony Afrykan\u00f3w deportowano do pracy niewolniczej w Ameryce.<\/td><\/tr> XVII w.<\/strong><\/td> Azja i Ocean Indyjski<\/td> Holendrzy, Anglicy i lokalne pa\u0144stwa odebrali Portugalii wi\u0119kszo\u015b\u0107 azjatyckich baz, m.in. Ormuz, Malakk\u0119 i posiad\u0142o\u015bci na Cejlonie.<\/td><\/tr> XVII\u2013XVIII w.<\/strong><\/td> Brazylia<\/td> Portugalczycy zajmowali tereny po\u0142o\u017cone daleko poza lini\u0105 z Tordesillas. Gospodarka opiera\u0142a si\u0119 na plantacjach, a p\u00f3\u017aniej na wydobyciu z\u0142ota i diament\u00f3w oraz pracy niewolniczej.<\/td><\/tr> XVII w.\u20131975<\/strong><\/td> Timor Wschodni<\/td> Portugalia stopniowo podporz\u0105dkowywa\u0142a wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Timoru, czerpi\u0105c dochody z handlu drewnem sanda\u0142owym, a p\u00f3\u017aniej kaw\u0105.<\/td><\/tr> 1822\u20131825<\/strong><\/td> Brazylia<\/td> Brazylia og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w 1822 roku, kt\u00f3r\u0105 Portugalia uzna\u0142a w 1825 roku. Utrata najwi\u0119kszej kolonii skierowa\u0142a uwag\u0119 Lizbony ku Afryce.<\/td><\/tr> XIX \u2013 pocz\u0105tek XX w.<\/strong><\/td> Angola, Mozambik i Gwinea Portugalska<\/td> Portugalia rozszerzy\u0142a kontrol\u0119 z wybrze\u017cy na interior. Kolonialna gospodarka opiera\u0142a si\u0119 na podatkach, plantacjach, koncesjach i pracy przymusowej.<\/td><\/tr> 1884\u20131890<\/strong><\/td> Afryka<\/td> Po konferencji berli\u0144skiej Portugalia pr\u00f3bowa\u0142a po\u0142\u0105czy\u0107 Angol\u0119 z Mozambikiem, lecz brytyjskie ultimatum z 1890 roku zmusi\u0142o j\u0105 do rezygnacji z tego projektu.<\/td><\/tr> XX w.<\/strong><\/td> Portugalskie kolonie w Afryce<\/td> Dyktatura Salazara przemianowa\u0142a kolonie na \u201eprowincje zamorskie\u201d. System indigenato<\/em> dzieli\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w wed\u0142ug pochodzenia i narzuca\u0142 ludno\u015bci rdzennej odr\u0119bne prawa oraz obowi\u0105zek pracy.<\/td><\/tr> 1961<\/strong><\/td> Goa, Daman i Diu<\/td> Indie zaj\u0119\u0142y ostatnie portugalskie posiad\u0142o\u015bci na subkontynencie indyjskim. Portugalia uzna\u0142a ten stan dopiero po rewolucji z 1974 roku.<\/td><\/tr> 1961\u20131974<\/strong><\/td> Angola, Gwinea Portugalska i Mozambik<\/td> Portugalia prowadzi\u0142a wojny przeciwko ruchom niepodleg\u0142o\u015bciowym. Koszty konflikt\u00f3w przyczyni\u0142y si\u0119 do buntu portugalskich oficer\u00f3w.<\/td><\/tr> 1974\u20131975<\/strong><\/td> Portugalia i Afryka<\/td> Rewolucja go\u017adzik\u00f3w obali\u0142a dyktatur\u0119 i zako\u0144czy\u0142a wojny kolonialne. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 uzyska\u0142y Angola, Mozambik, Gwinea Bissau, Wyspy Zielonego Przyl\u0105dka oraz Wyspy \u015awi\u0119tego Tomasza i Ksi\u0105\u017c\u0119ca.<\/td><\/tr> 1975\u20132002<\/strong><\/td> Timor Wschodni<\/td> Po wycofaniu si\u0119 Portugalii Timor Wschodni zosta\u0142 zaj\u0119ty przez Indonezj\u0119. Pe\u0142n\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 uzyska\u0142 w 2002 roku.<\/td><\/tr> 1999<\/strong><\/td> Makau<\/td> Portugalia przekaza\u0142a Makau Chinom. Wydarzenie uznaje si\u0119 za symboliczny koniec portugalskiego imperium kolonialnego.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"