{"id":5376,"date":"2026-10-28T20:07:38","date_gmt":"2026-10-28T19:07:38","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=5376"},"modified":"2026-11-07T09:52:30","modified_gmt":"2026-11-07T08:52:30","slug":"tworcy-panstwa-bulgarskiego","status":"publish","type":"temat","link":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=tworcy-panstwa-bulgarskiego","title":{"rendered":"Tw\u00f3rcy Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za symboliczny pocz\u0105tek powstania pa\u0144stwa bu\u0142garskiego uznaje si\u0119 rok 681. W\u00f3wczas to wielkie Cesarstwo Bizantyjskie, po przegranej bitwie pod Ongalem (najprawdopodobniej le\u017c\u0105cym w delcie Dunaju) z Protobu\u0142garami dowodzonymi przez Asparucha, uzna\u0142o jego panowanie na terenach na po\u0142udnie od Dunaju. Co ciekawe, pot\u0119\u017cne Bizancjum zobowi\u0105za\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do p\u0142acenia Bu\u0142garom corocznego trybutu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znajduj\u0105cy si\u0119 nieopodal Szumenu monument \u201eTw\u00f3rcy Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego\u201d &#8211; zbudowany aby uczci\u0107 1300-lecie bu\u0142garskiej pa\u0144stwowo\u015bci &#8211; przywo\u0142uje swoimi rze\u017abami, mozaikami i architektur\u0105 ca\u0142ej budowli histori\u0119 Pierwszego Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego (681\u20131018), a dok\u0142adniej jego pierwszych 250 lat, od powstania pa\u0144stwa w 681 roku do z\u0142otego wieku za panowania Symeona I (893\u2013927).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-5372 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-szumen slide-szumen-i-okolice\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=5372\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"252\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-28-172034-450x252.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"Szumen i okolice\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-28-172034-450x252.png 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-28-172034-768x430.png 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-28-172034-1536x861.png 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-28-172034.png 1918w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-1 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=5372\" target=\"_self\" >Szumen i okolice<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-2 wp-custom-css-549a73c7 wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">Monumentalny pomnik g\u00f3ruj\u0105cy nad miejscowo\u015bci\u0105 Szumen przyci\u0105ga z oddali wzrok ka\u017cdego, kto nadci\u0105ga w te strony od p\u00f3\u0142nocy. Postawiony w 1981 r. z okazji 1300-lecia&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=5372\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie za panowania Asparucha Protobu\u0142garzy opanowali ziemie pokrywaj\u0105ce si\u0119 cz\u0119\u015bciowo z terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Bu\u0142garii, zamieszkiwane ju\u017c w\u00f3wczas przez ludy s\u0142owia\u0144skie. Wcze\u015bniej jego ojciec, chan Kubrat, za\u0142o\u017cy\u0142 tzw. Star\u0105 Wielk\u0105 Bu\u0142gari\u0119 \u2013 pa\u0144stwo istniej\u0105ce w VII wieku na stepach p\u00f3\u0142nocnego Nadczarnomorza, w rejonie Morza Azowskiego i dolnego Kubania, na terenach nale\u017c\u0105cych dzisiaj do Ukrainy i Rosji. Co warte podkre\u015blenia, Protobu\u0142garzy pos\u0142ugiwali si\u0119 j\u0119zykiem najprawdopodobniej nale\u017c\u0105cym do rodziny j\u0119zyk\u00f3w tureckich, a wi\u0119c zupe\u0142nie innym ni\u017c wsp\u00f3\u0142czesny j\u0119zyk bu\u0142garski, nale\u017c\u0105cy do grupy j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6bb52510 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa55a7b83d8&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa55a7b83d8\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1646\" height=\"1080\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protobulgarzy-1646x1080.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5424\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protobulgarzy-1646x1080.jpg 1646w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protobulgarzy-450x295.jpg 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protobulgarzy-767x503.jpg 767w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protobulgarzy-1536x1008.jpg 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protobulgarzy-2048x1343.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1646px) 100vw, 1646px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-1-color has-base-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-3 is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-4 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.6rem\"><em>Stara Wielka Bu\u0142garia i migracje Protobu\u0142gar\u00f3w w VII wieku. Autor: <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/User:Kandi\">Kandi<\/a>, <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Old_Great_Bulgaria_and_migration_of_Bulgarians.png\">Wikimedia Commons<\/a>, <a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/4.0\/\">CC BY-SA 4.0<\/a>.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wspomniany monument zalicza do grona najbardziej zas\u0142u\u017conych w\u0142adc\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skiego okresu pa\u0144stwa bu\u0142garskiego, obok Asparucha, jeszcze trzech wielkich chan\u00f3w: <strong>Terwela, Kruma i Omurtaga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terwel zas\u0142yn\u0105\u0142 mi\u0119dzy innymi pomoc\u0105 udzielon\u0105 Justynianowi II w odzyskaniu tronu Bizancjum w 705 roku, za co otrzyma\u0142 presti\u017cowy tytu\u0142 cezara. Za jego panowania Bu\u0142garia sta\u0142a si\u0119 istotnym uczestnikiem polityki regionu, a w latach 717\u2013718 wojska bu\u0142garskie wspar\u0142y obron\u0119 Konstantynopola przed arabskim obl\u0119\u017ceniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krum, wielokrotnie pokonuj\u0105c wojska Cesarstwa Bizantyjskiego, poszerzy\u0142 granice pa\u0144stwa i umocni\u0142 jego znaczenie na Ba\u0142kanach. W 809 roku zdoby\u0142 Serdik\u0119 (dzisiejsz\u0105 Sofi\u0119), wa\u017cn\u0105 bizantyjsk\u0105 twierdz\u0119 kontroluj\u0105c\u0105 szlaki komunikacyjne w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci P\u00f3\u0142wyspu Ba\u0142ka\u0144skiego. Dwa lata p\u00f3\u017aniej rozbi\u0142 armi\u0119 bizantyjsk\u0105, w kt\u00f3rej szeregach poleg\u0142 sam cesarz Nicefor I. W 813 roku dotar\u0142 pod mury Konstantynopola, bezpo\u015brednio zagra\u017caj\u0105c stolicy Cesarstwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"margin-bottom:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">Jego syn Omurtag, po zawarciu pokoju z Bizancjum, skoncentrowa\u0142 wysi\u0142ki na stabilizacji pa\u0144stwa i rozbudowie jego struktur administracyjnych. Przebudowa\u0142 Plisk\u0119, \u00f3wczesn\u0105 stolic\u0119 Bu\u0142garii, wznosi\u0142 nowe pa\u0142ace, rezydencje i fortyfikacje, utrwalaj\u0105c w ten spos\u00f3b zdobycze swoich poprzednik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6bb52510 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<figure class=\"wp-block-video\"><video height=\"1080\" style=\"aspect-ratio: 1920 \/ 1080;\" width=\"1920\" controls poster=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_9445-1-scaled.webp\" preload=\"none\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/bulgaria-tworcy-panstwa-1.mp4\"><\/video><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-5 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><em>\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d przywo\u0142anych postaci historycznych nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 Borysa I, kt\u00f3ry w 864 roku (lub na pocz\u0105tku 865 roku) przyj\u0105\u0142 chrzest z r\u0105k duchowie\u0144stwa bizantyjskiego, otrzymuj\u0105c imi\u0119 Micha\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chrystianizacja Bu\u0142garii nie by\u0142a jednak procesem \u0142atwym. Sprzeciwi\u0142a si\u0119 jej znaczna cz\u0119\u015b\u0107 bu\u0142garskiej arystokracji, a bunt zosta\u0142 przez Borysa krwawo st\u0142umiony. Wed\u0142ug przekaz\u00f3w nakaza\u0142 on stracenie 52 przyw\u00f3dc\u00f3w rebelii wraz z ich potomstwem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeciwnikiem polityki religijnej Borysa okaza\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jego syn W\u0142odzimierz-Rasate, kt\u00f3ry po obj\u0119ciu tronu w 889 roku pr\u00f3bowa\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 poga\u0144stwo. Wobec zagro\u017cenia dla wprowadzonych reform Borys, kt\u00f3ry wcze\u015bniej abdykowa\u0142 i wst\u0105pi\u0142 do klasztoru, powr\u00f3ci\u0142 w 893 roku do \u017cycia politycznego, obali\u0142 W\u0142odzimierza i osadzi\u0142 na tronie swojego trzeciego syna, Symeona I.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6bb52510 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-4-color has-base-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-6 is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center has-custom-color-4-color has-text-color has-link-color has-small-font-size wp-elements-7 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10)\"><strong>Bu\u0142garia za czas\u00f3w panowania Symeona I<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa55a7b91b1&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa55a7b91b1\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"877\" height=\"1080\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/map-of-the-first-bulgarian-empire-under-simeon-the-16836-877x1080.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5610\" style=\"aspect-ratio:1;object-fit:cover\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/map-of-the-first-bulgarian-empire-under-simeon-the-16836-877x1080.png 877w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/map-of-the-first-bulgarian-empire-under-simeon-the-16836-365x450.png 365w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/map-of-the-first-bulgarian-empire-under-simeon-the-16836-768x946.png 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/map-of-the-first-bulgarian-empire-under-simeon-the-16836-1247x1536.png 1247w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/map-of-the-first-bulgarian-empire-under-simeon-the-16836-1662x2048.png 1662w\" sizes=\"auto, (max-width: 877px) 100vw, 877px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-8 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.worldhistory.org\/image\/16836\/map-of-the-first-bulgarian-empire-under-simeon-the\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.worldhistory.org\/image\/16836\/map-of-the-first-bulgarian-empire-under-simeon-the\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">worldhistory.org<\/a><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Symeon sta\u0142 si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych w\u0142adc\u00f3w w ca\u0142ej historii Bu\u0142garii. Panowa\u0142 w latach 893\u2013927, a jego rz\u0105dy uznaje si\u0119 za z\u0142oty wiek Pierwszego Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego. Jako pierwszy bu\u0142garski w\u0142adca, od 913 roku zacz\u0105\u0142 pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 tytu\u0142em cesarskim (carskim), podkre\u015blaj\u0105c w ten spos\u00f3b ambicj\u0119 dor\u00f3wnania pot\u0119g\u0105 i presti\u017cem s\u0105siedniemu Cesarstwu Bizantyjskiemu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsze Pa\u0144stwo Bu\u0142garskie istnia\u0142o do 1018 roku, kiedy to Bizancjum ostatecznie podporz\u0105dkowa\u0142o je sobie, po kilkudziesi\u0119ciu latach wojen i stopniowym odzyskiwaniu kontroli nad ziemiami bu\u0142garskimi. Zdobywc\u0105 Bu\u0142garii by\u0142 cesarz Bazyli II (976\u20131025), kt\u00f3ry przeszed\u0142 do historii z przydomkiem Bu\u0142garob\u00f3jca (Bulgaroktonos).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-76d4c434 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:0\">\n<figure class=\"wp-block-video\"><video height=\"1080\" style=\"aspect-ratio: 1920 \/ 1080;\" width=\"1920\" controls poster=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_9441-scaled.webp\" preload=\"none\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/bulgaria-tworcy-panstwa-2.mp4\"><\/video><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-9 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><em>\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomimo upadku Pierwsze Pa\u0144stwo Bu\u0142garskie pozostawi\u0142o po sobie niezwykle trwa\u0142e dziedzictwo kulturalne i religijne. Po przyj\u0119ciu chrze\u015bcija\u0144stwa rozwija\u0142y si\u0119 literatura i szkolnictwo, a liczne dzie\u0142a greckie t\u0142umaczono na j\u0119zyk s\u0142owia\u0144ski. W 886 roku, po wygnaniu z pa\u0144stwa wielkomorawskiego, przybyli do Bu\u0142garii uczniowie Cyryla i Metodego, przynosz\u0105c ze sob\u0105 g\u0142agolic\u0119 \u2013 pierwszy alfabet s\u0142owia\u0144ski, opracowany przez Cyryla. W kolejnych dziesi\u0119cioleciach, najprawdopodobniej w \u015brodowisku uczonych Wielkiego Pres\u0142awia, powsta\u0142a cyrylica, nowy alfabet oparty g\u0142\u00f3wnie na pi\u015bmie greckim, uzupe\u0142nionym znakami oddaj\u0105cymi charakterystyczne d\u017awi\u0119ki j\u0119zyka s\u0142owia\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielki Pres\u0142aw sta\u0142 si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w kultury s\u0142owia\u0144skiej. R\u00f3wnolegle rozwija\u0142a si\u0119 bu\u0142garska organizacja ko\u015bcielna. Po okresie zbli\u017cenia ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 w Rzymie Bu\u0142garia uzyska\u0142a w 870 roku w\u0142asne, autonomiczne arcybiskupstwo, pozostaj\u0105ce pod zwierzchnictwem Konstantynopola. Powstawa\u0142y r\u00f3wnie\u017c liczne klasztory, kt\u00f3re stawa\u0142y si\u0119 o\u015brodkami \u017cycia religijnego, edukacji i pi\u015bmiennictwa. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 Monastyr Rylski, kt\u00f3rego pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 X wieku, a kt\u00f3ry do dzi\u015b pozostaje jednym z najwa\u017cniejszych symboli bu\u0142garskiej kultury i duchowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-a1f9ea96 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:50%\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa55a7b9d1d&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa55a7b9d1d\" class=\"wp-block-image size-large has-custom-border wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"608\" height=\"1080\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9443-608x1080.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-5411\" style=\"border-top-left-radius:4px;border-top-right-radius:4px;border-bottom-left-radius:4px;border-bottom-right-radius:4px\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9443-608x1080.webp 608w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9443-253x450.webp 253w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9443-768x1365.webp 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9443-864x1536.webp 864w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9443-1152x2048.webp 1152w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9443-scaled.webp 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 608px) 100vw, 608px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-stretch is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:50%\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa55a7ba16a&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa55a7ba16a\" class=\"wp-block-image size-large has-custom-border wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"608\" height=\"1080\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9435-608x1080.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-5410\" style=\"border-top-left-radius:4px;border-top-right-radius:4px;border-bottom-left-radius:4px;border-bottom-right-radius:4px\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9435-608x1080.webp 608w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9435-253x450.webp 253w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9435-768x1365.webp 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9435-864x1536.webp 864w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9435-1152x2048.webp 1152w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9435-scaled.webp 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 608px) 100vw, 608px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:0\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-10 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><em>\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzy monumentalne mozaiki kompleksu w Szumenie symbolicznie przedstawiaj\u0105 najwa\u017cniejsze osi\u0105gni\u0119cia Pierwszego Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego \u2013 jego pot\u0119g\u0119 militarn\u0105, przyj\u0119cie chrze\u015bcija\u0144stwa oraz rozw\u00f3j kultury i pi\u015bmiennictwa s\u0142owia\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomnik powsta\u0142 w socjalistycznej Bu\u0142garii, ale nie przedstawia komunistycznych dzia\u0142aczy, robotnik\u00f3w ani \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej. Wzniesiony w 1981 roku monument w Szumenie mia\u0142 nie tylko upami\u0119tnia\u0107 1300 lat bu\u0142garskiej pa\u0144stwowo\u015bci, ale tak\u017ce przedstawia\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, socjalistyczn\u0105 Bu\u0142gari\u0119 jako spadkobierczyni\u0119 wielowiekowej tradycji narodowej. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest w tym pewien paradoks \u2013 w\u0142adza odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do ideologii komunistycznej uczyni\u0142a bohaterami swojej monumentalnej opowie\u015bci \u015bredniowiecznych monarch\u00f3w, chrystianizacj\u0119 i rozw\u00f3j religijnego pi\u015bmiennictwa. Nie spos\u00f3b odm\u00f3wi\u0107 Pierwszemu Pa\u0144stwu Bu\u0142garskiemu ogromnego znaczenia dla kszta\u0142towania si\u0119 bu\u0142garskiej to\u017csamo\u015bci i kultury. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce do jego historii si\u0119gn\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c komunistyczne w\u0142adze Bu\u0142garii, poszukuj\u0105ce w odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 legitymizacji w\u0142asnych rz\u0105d\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6bb52510 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa55a7ba8a7&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa55a7ba8a7\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1080\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9453-1920x1080.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-5409\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9453-1920x1080.webp 1920w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9453-450x253.webp 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9453-768x432.webp 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9453-1536x864.webp 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9453-2048x1152.webp 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-11 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><em>\u00a9 2026 W\u0142odzimierz Serwi\u0144ski. Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Za symboliczny pocz\u0105tek powstania pa\u0144stwa bu\u0142garskiego uznaje si\u0119 rok 681. W\u00f3wczas to wielkie Cesarstwo Bizantyjskie, po przegranej bitwie z protobu\u0142garami dowodzonymi przez Asparucha, uzna\u0142o jego panowanie na terenach na po\u0142udnie od Dunaju. Co ciekawe, pot\u0119\u017cne Bizancjum zobowi\u0105za\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do p\u0142acenia Bu\u0142garom corocznego trybutu.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":5381,"menu_order":0,"template":"wpis-miejsce","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false},"categories":[673],"tags":[],"slide":[675],"zagadnienie":[674],"znacznik":[],"class_list":["post-5376","temat","type-temat","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-bulgarii","slide-tworcy-panstwa-bulgarskiego","zagadnienie-historia-bulgarii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat\/5376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/temat"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5376"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=5376"},{"taxonomy":"zagadnienie","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fzagadnienie&post=5376"},{"taxonomy":"znacznik","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fznacznik&post=5376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}