{"id":5383,"date":"2026-10-28T20:06:33","date_gmt":"2026-10-28T19:06:33","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=5383"},"modified":"2026-11-07T10:16:09","modified_gmt":"2026-11-07T09:16:09","slug":"bulgarskie-odrodzenie-narodowe","status":"publish","type":"temat","link":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=bulgarskie-odrodzenie-narodowe","title":{"rendered":"Bu\u0142garskie Odrodzenie Narodowe"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<p class=\"has-custom-color-3-background-color has-background wp-block-paragraph\" style=\"border-left-color:var(--wp--preset--color--accent);border-left-width:4px;margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-right:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);margin-left:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">My, Polacy, cz\u0119sto szczycimy si\u0119 nasz\u0105 wytrwa\u0142o\u015bci\u0105 w utrzymywaniu narodowej to\u017csamo\u015bci podczas ponad 120 letniego okresu zabor\u00f3w &#8211; od 1795 r., kiedy to po raz trzeci i ostateczny dokonano rozbioru Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w, a\u017c do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku.<br><br>Tymczasem Bu\u0142garzy, pod osma\u0144skim panowaniem, zmagali si\u0119 z utrzymaniem swojej kulturowej i religijnej odr\u0119bno\u015bci przez blisko 500 lat. Z pewno\u015bci\u0105 sprzyja\u0142a temu polityka Imperium Osma\u0144skiego, kt\u00f3re zasadniczo nie wymusza\u0142o na podbitych ludach pe\u0142nej asymilacji kulturowej i religijnej. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce odbudowa bu\u0142garskiej pa\u0144stwowo\u015bci pod koniec XIX wieku, po niemal pi\u0119ciu stuleciach obcego panowania, by\u0142a ogromnym wyzwaniem.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po okresie \u015bwietno\u015bci Pierwszego Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego (681 r. &#8211; 1018 r.) zako\u0144czonej w wyniku d\u0142ugoletnich wojen prowadzonych przez bizantyjskiego cesarza Bazylego II, zwanego przez potomnych Bu\u0142garob\u00f3jc\u0105, Bu\u0142garia zostaje w\u0142\u0105czona do Cesarstwa Bizantyjskiego na okres kolejnych prawie 200 lat.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-5376 temat type-temat status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-o-bulgarii slide-tworcy-panstwa-bulgarskiego zagadnienie-historia-bulgarii\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=tworcy-panstwa-bulgarskiego\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"253\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9458-jpg-450x253.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"Tw\u00f3rcy Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9458-jpg-450x253.jpg 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9458-jpg-1920x1080.jpg 1920w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9458-jpg-768x432.jpg 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9458-jpg-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_E9458-jpg-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-1 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=tworcy-panstwa-bulgarskiego\" target=\"_self\" >Tw\u00f3rcy Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-2 wp-custom-css-549a73c7 wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">Za symboliczny pocz\u0105tek powstania pa\u0144stwa bu\u0142garskiego uznaje si\u0119 rok 681. W\u00f3wczas to wielkie Cesarstwo Bizantyjskie, po przegranej bitwie z protobu\u0142garami dowodzonymi przez Asparucha, uzna\u0142o jego&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=tworcy-panstwa-bulgarskiego\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1185 r., w p\u00f3\u0142nocnej Bu\u0142garii wybuch\u0142o powstanie pod przyw\u00f3dztwem braci Asena i Piotra. Jego centrum sta\u0142o si\u0119 Tyrnowo, a g\u0142\u00f3wnym obszarem walk by\u0142y ziemie Mezji, rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 mi\u0119dzy Dunajem a Star\u0105 P\u0142anin\u0105. W powstaniu uczestniczyli Bu\u0142garzy i Wo\u0142osi, wspierani przez Kuman\u00f3w zza Dunaju. Mimo pocz\u0105tkowych niepowodze\u0144 bunt doprowadzi\u0142 do odbudowy niezale\u017cnego pa\u0144stwa bu\u0142garskiego, kt\u00f3re przesz\u0142o do historii jako Drugie Pa\u0144stwo Bu\u0142garskie. W kolejnych dziesi\u0119cioleciach, szczeg\u00f3lnie za panowania cara Iwana Asena II, odzyska\u0142o ono znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ziem dawnego carstwa i ponownie sta\u0142o si\u0119 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych pot\u0119g politycznych Ba\u0142kan\u00f3w. W okresie najwi\u0119kszego rozkwitu jego granice si\u0119ga\u0142y &#8211; podobnie jak za czas\u00f3w pierwszego carstwa &#8211; trzech m\u00f3rz: Czarnego, Egejskiego i Adriatyckiego.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podzia\u0142 na trzy niezale\u017cne o\u015brodki w\u0142adzy, Carstwo Tyrnowskie, Carstwo Widy\u0144skie i Depostat Dobrud\u017cy, jaki dokona\u0142 si\u0119 u schy\u0142ku XIV wieku, przyczyni\u0142 si\u0119 znacznie do upadku Drugiego Pa\u0144stwa Bu\u0142garskiego. Rozproszenie i os\u0142abienie w\u0142adzy u\u0142atwi\u0142o ekspansj\u0119 Turk\u00f3w osma\u0144skich na Ba\u0142kanach. Po zdobyciu Sofii w 1385 r. i opanowaniu znacznej cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Bu\u0142garii w 1388 r. Osmanowie zaj\u0119li w 1393 r. Tyrnowo, historyczn\u0105 stolic\u0119 pa\u0144stwa. Dwa lata p\u00f3\u017aniej zgin\u0105\u0142 ostatni car tyrnowski, Iwan Szyszman. Ostateczny kres \u015bredniowiecznej pa\u0144stwowo\u015bci bu\u0142garskiej przyni\u00f3s\u0142 rok 1396, kiedy po kl\u0119sce europejskiej krucjaty pod Nikopolem Turcy zaj\u0119li Widy\u0144. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 trwaj\u0105cy blisko pi\u0119\u0107 stuleci okres panowania osma\u0144skiego<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6bb52510 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa563dd9b4b&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa563dd9b4b\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"760\" height=\"1080\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/NikopolisSchlacht-760x1080.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5603\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/NikopolisSchlacht-760x1080.jpg 760w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/NikopolisSchlacht-317x450.jpg 317w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/NikopolisSchlacht-768x1091.jpg 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/NikopolisSchlacht-1081x1536.jpg 1081w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/NikopolisSchlacht.jpg 1263w\" sizes=\"auto, (max-width: 760px) 100vw, 760px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-3 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><strong><em>Battle of Nikopolis 1396<\/em>  , <\/strong><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:NikopolisSchlacht.jpg\">S\u00e9bastien Mamerot<\/a>, Public domain, via Wikimedia Commons<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za symboliczny pocz\u0105tek okresu Bu\u0142garskiego Odrodzenia Narodowego &#8211; procesu, kt\u00f3ry obudzi\u0142 narodow\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 i doprowadzi\u0142 do odzyskania pa\u0144stwowo\u015bci &#8211; uznaje si\u0119 rok 1762, kiedy to mnich <strong>Pasjusz Chilendarski (\u041f\u0430\u0438\u0441\u0438\u0439 \u0425\u0438\u043b\u0435\u043d\u0434\u0430\u0440\u0441\u043a\u0438)<\/strong> uko\u0144czy\u0142 swoje dzie\u0142o <em>Histori\u0119 s\u0142owianobu\u0142garsk\u0105<\/em>. \u015aluby zakonne z\u0142o\u017cy\u0142 kilkana\u015bcie lat wcze\u015bniej na \u015bwi\u0119tej g\u00f3rze Athos (dzisiejsza Grecja) i w tamtejszych monastyrach sp\u0119dza\u0142 swoje pierwsze lata zakonnego \u017cycia. I to w\u0142a\u015bnie poczynione tam obserwacje dominacji greckich zakonnik\u00f3w nad swoimi s\u0142owia\u0144skimi wsp\u00f3\u0142bra\u0107mi, studia nad dawnymi kronikami i r\u0119kopisami oraz do\u015bwiadczenie ze swoich podr\u00f3\u017cy po dawnych ziemiach bu\u0142garskich sk\u0142oni\u0142y go do napisania tego dzie\u0142a. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-container-core-column-is-layout-ea86caf1 wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"padding-top:0;padding-right:0;padding-bottom:0;padding-left:0;flex-basis:33.33%\">\n<div class=\"wp-block-group is-layout-flow wp-container-core-group-is-layout-a2902c9c wp-block-group-is-layout-flow\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:0\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa563dda314&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa563dda314\" class=\"wp-block-image size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"545\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paisi_Hilendari.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5589\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paisi_Hilendari.jpg 400w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paisi_Hilendari-330x450.jpg 330w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-4 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Paisi_Hilendari.jpg\">Newlevelco<\/a>, Public domain, via Wikimedia Commons<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Idealizuje w nim wszystko, co bu\u0142garskie, obwiniaj\u0105c jednocze\u015bnie innych, zw\u0142aszcza Bizantyjczyk\u00f3w, za trudy, z jakimi boryka\u0142 si\u0119 lud bu\u0142garski. Pi\u0119tnuje zarazem osma\u0144skie panowanie oraz dominacj\u0119 greckiej hierarchii ko\u015bcielnej, k\u0142ad\u0105c ideowe podwaliny pod p\u00f3\u017aniejsz\u0105 walk\u0119 Bu\u0142gar\u00f3w o niezale\u017cno\u015b\u0107 polityczn\u0105 i ko\u015bcieln\u0105. A bodaj\u017ce najs\u0142ynniejszy fragment tego dzie\u0142a, kt\u00f3re d\u0142ugo kr\u0105\u017cy\u0142o w r\u0119kopi\u015bmiennych kopiach,  ma w bu\u0142garskiej kulturze <em>znaczenie dzwonu budz\u0105cego u\u015bpion\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105<\/em>:   <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Och, ty nierozs\u0105dny g\u0142upcze! Dlaczego wstydzisz si\u0119 nazywa\u0107 si\u0119 Bu\u0142garem i dlaczego nie czytasz ani nie m\u00f3wisz w swoim ojczystym j\u0119zyku? Czy\u017c Bu\u0142garzy nie byli kiedy\u015b pot\u0119\u017cni i wspaniali? Czy\u017c nie pobierali podatk\u00f3w od silnych Rzymian i m\u0105drych Grek\u00f3w? Spo\u015br\u00f3d wszystkich narod\u00f3w s\u0142owia\u0144skich byli najodwa\u017cniejsi. Nasi w\u0142adcy jako pierwsi nazwali si\u0119 cesarzami, jako pierwsi mieli patriarch\u00f3w, jako pierwsi ochrzcili sw\u00f3j lud. [\u2026] Dlaczego wstydzisz si\u0119 swojej wielkiej historii i swojego wspania\u0142ego j\u0119zyka i dlaczego pozwalasz, by zamienili was w Grek\u00f3w? Dlaczego uwa\u017casz, \u017ce oni s\u0105 lepsi od ciebie? C\u00f3\u017c, w tym masz racj\u0119, bo czy widzia\u0142e\u015b Greka, kt\u00f3ry opu\u015bci\u0142 sw\u00f3j kraj i porzuci\u0142 swoje korzenie tak jak ty?<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale praca Pasjusza nie by\u0142aby mo\u017cliwa, gdyby nie ca\u0142e wieki dzia\u0142alno\u015bci prawos\u0142awnych monastyr\u00f3w i szk\u00f3\u0142 przycerkiewnych. W takich o\u015brodkach jak monaster Rilski czy Etropolski przechowywano \u015bredniowieczne r\u0119kopisy, przepisywano ksi\u0119gi liturgiczne, tworzono nowe utwory religijne i uczono czytania oraz pisania. Dzi\u0119ki temu przetrwa\u0142a na terenie Imperium Osma\u0144skiego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa starobu\u0142garskiego i cerkiewnos\u0142owia\u0144skiego, stanowi\u0105cego wa\u017cny element kulturowej ci\u0105g\u0142o\u015bci bu\u0142garskiej wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6bb52510 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa563ddac3c&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa563ddac3c\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1440\" height=\"1080\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Danail_Etropolski_Evangelie_1625-1440x1080.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5596\" style=\"aspect-ratio:16\/9;object-fit:cover;object-position:48% 15%\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Danail_Etropolski_Evangelie_1625-1440x1080.jpg 1440w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Danail_Etropolski_Evangelie_1625-450x338.jpg 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Danail_Etropolski_Evangelie_1625-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Danail_Etropolski_Evangelie_1625-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Danail_Etropolski_Evangelie_1625-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1440px) 100vw, 1440px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-5 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Medieval_writing_desk.jpg\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Medieval_writing_desk.jpg\"><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Danail_Etropolski_Evangelie_1625.jpg\">Spiritia<\/a>, <a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/4.0\">CC BY-SA 4.0<\/a>, via Wikimedia Commons<\/em><\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tek XIX w. przynosi ca\u0142y szereg zjawisk, kt\u00f3re stopniowo buduj\u0105 co raz wi\u0119ksz\u0105 bu\u0142garsk\u0105 samo\u015bwiadomo\u015b\u0107. W 1806 r. zostaje wydany <em>Nedelnik<\/em> &#8211; pierwsza drukowana ksi\u0105\u017cka w j\u0119zyku nowobu\u0142garskim, b\u0119d\u0105ca zbiorem kaza\u0144 i obja\u015bnie\u0144 fragment\u00f3w Ewangelii, w 1824 r. wydany zostaje pierwszy bu\u0142garski elementarz, a w 1835 r. w Gabrowie otwarta zosta\u0142a pierwsza bu\u0142garska szko\u0142a. W latach 40. i 50. odrodzenie staje si\u0119 ju\u017c ruchem masowym, a nie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 pojedynczych \u201ebudzicieli\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce budzenie si\u0119 bu\u0142garskiej \u015bwiadomo\u015bci odbywa\u0142o si\u0119 w okresie stopniowego umacniania wp\u0142yw\u00f3w Rosji na Ba\u0142kanach, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce w wyniku wielu kolejnych wojen z Imperium Osma\u0144skim. Traktat pokojowy zawarty w K\u00fc\u00e7\u00fck Kaynarca w 1774 r. zobowi\u0105zywa\u0142 su\u0142tana do ochrony religii chrze\u015bcija\u0144skiej i jej ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Przyznawa\u0142 tak\u017ce Rosji okre\u015blone uprawnienia do interwencji dyplomatycznych, zw\u0142aszcza w sprawach Mo\u0142dawii i Wo\u0142oszczyzny (ziem s\u0105siaduj\u0105cych z Bu\u0142gari\u0105) oraz prawo do wybudowania cerkwi w Konstantynopolu. Postanowienia te zosta\u0142y potwierdzone traktatem w Jassach w 1792 r. W kolejnych dziesi\u0119cioleciach Rosja interpretowa\u0142a je coraz szerzej, uzasadniaj\u0105c nimi swoje roszczenia do sprawowania opieki nad prawos\u0142awnymi mieszka\u0144cami Imperium Osma\u0144skiego, w tym Bu\u0142garami.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6bb52510 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa563ddb2df&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa563ddb2df\" class=\"wp-block-image size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"784\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Constantinople_Fener_1900.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5598\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Constantinople_Fener_1900.jpg 1280w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Constantinople_Fener_1900-450x276.jpg 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Constantinople_Fener_1900-767x470.jpg 767w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-6 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Constantinople_Fener_1900.jpg\">Unknown, 1905-1910<\/a>, Public domain, via Wikimedia Commons<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z prze\u0142omowych wydarze\u0144 staje si\u0119 tzw. Bu\u0142garska Wielkanoc, czyli 3 kwietnia 1860 r., kiedy to w Konstantynopolu podczas wielkanocnego nabo\u017ce\u0144stwa bu\u0142garski biskup I\u0142arion Makariopolski publicznie zakwestionowa\u0142 zwierzchnictwo patriarchy Konstantynopola nad bu\u0142garskimi prawos\u0142awnymi. Zgodnie z prawos\u0142awnymi zasadami liturgicznymi biskup powinien podczas nabo\u017ce\u0144stwa wspomnie\u0107 imi\u0119 swojego zwierzchnika ko\u015bcielnego, co oznacza\u0142o uznanie jego jurysdykcji. W decyduj\u0105cym momencie nabo\u017ce\u0144stwa I\u0142arion \u015bwiadomie pomin\u0105\u0142 imi\u0119 patriarchy Cyryla VII. W wielu bu\u0142garskich wsp\u00f3lnotach zacz\u0119to na\u015bladowa\u0107 gest I\u0142ariona. Odmawiano wymieniania imienia patriarchy i podporz\u0105dkowania si\u0119 greckim biskupom. Protest, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo mia\u0142 charakter lokalny, sta\u0142 si\u0119 szerokim ruchem ko\u015bcielno-narodowym. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Narastaj\u0105cy sp\u00f3r doprowadzi\u0142 27 lutego 1870 r. wed\u0142ug kalendarza julia\u0144skiego (11 marca wed\u0142ug gregoria\u0144skiego) do wydania przez su\u0142tana Abd\u00fclaziza dekretu (<em>firmanu<\/em>) ustanawiaj\u0105cego Egzarchat Bu\u0142garski. Otrzyma\u0142 on w\u0142asn\u0105 struktur\u0119 administracyjn\u0105 i szerok\u0105 autonomi\u0119 ko\u015bcieln\u0105. By\u0142o to najwa\u017cniejsze polityczne osi\u0105gni\u0119cie wieloletniej walki bu\u0142garskiego ruchu narodowo-ko\u015bcielnego.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group wp-elements-7 has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6bb52510 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6afa563ddbac1&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6afa563ddbac1\" class=\"wp-block-image size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"744\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/powstanie-kwietniowe.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5574\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/powstanie-kwietniowe.png 960w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/powstanie-kwietniowe-450x349.png 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/powstanie-kwietniowe-768x595.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-right has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-8 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:0;margin-right:0;margin-bottom:0;margin-left:0;padding-top:0.5rem;padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:0.5rem;padding-left:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.5rem\"><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/medianews.bg\/bg\/a\/navrshvat-se-143-godini-ot-nachaloto-na-aprilskata-epopeya-1876\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/medianews.bg\/bg\/a\/navrshvat-se-143-godini-ot-nachaloto-na-aprilskata-epopeya-1876\">medianews,bg<\/a><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3wnolegle do tych proces\u00f3w narasta\u0142y nastroje rewolucyjne, a jednym z pionier\u00f3w tego nurtu sta\u0142 si\u0119 <strong>Georgi Sawa Rakowski<\/strong> <strong>(1821\u20131867)<\/strong>. Dzia\u0142a\u0142 on w okresie, kiedy bu\u0142garski ruch narodowy koncentrowa\u0142 si\u0119 jeszcze w du\u017cej mierze na o\u015bwiacie, j\u0119zyku oraz niezale\u017cno\u015bci ko\u015bcielnej. Uwa\u017ca\u0142 jednak, \u017ce dzia\u0142ania te nie wystarcz\u0105 do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci i \u017ce konieczna jest zorganizowana walka zbrojna przeciwko Imperium Osma\u0144skiemu. Jego najwa\u017cniejsz\u0105 zas\u0142ug\u0105 by\u0142o przekszta\u0142canie rozproszonych wyst\u0105pie\u0144 przeciwko panowaniu osma\u0144skiemu w \u015bwiadomie planowan\u0105 walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, wymagaj\u0105c\u0105 w\u0142asnych struktur politycznych, dow\u00f3dztwa i oddzia\u0142\u00f3w zbrojnych. W 1862 r., za zgod\u0105 w\u0142adz serbskich, zorganizowa\u0142 w Belgradzie Pierwszy Legion Bu\u0142garski \u2013 formacj\u0119 licz\u0105c\u0105 oko\u0142o 600 ochotnik\u00f3w. Jego zadaniem by\u0142o przygotowanie wojskowe Bu\u0142gar\u00f3w, a nast\u0119pnie wkroczenie na ziemie osma\u0144skie i wzniecenie og\u00f3lnonarodowego powstania. Cho\u0107 legion zosta\u0142 rozwi\u0105zany, nie osi\u0105gn\u0105wszy zak\u0142adanych cel\u00f3w, dzia\u0142alno\u015b\u0107 Rakowskiego zapocz\u0105tkowa\u0142a nowy etap bu\u0142garskiego ruchu narodowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w legionu znajdowa\u0142 si\u0119 m\u0142ody <strong>Wasi\u0142 Lewski (1837\u20131873)<\/strong>, jeden z p\u00f3\u017aniejszych, najwybitniejszych przyw\u00f3dc\u00f3w ruchu rewolucyjnego, zwany <strong>Aposto\u0142em Wolno\u015bci<\/strong>. W przeciwie\u0144stwie do wcze\u015bniejszych dzia\u0142aczy, Lewski uwa\u017ca\u0142, \u017ce Bu\u0142garzy powinni sami, bez ogl\u0105dania si\u0119 na zewn\u0119trzn\u0105 pomoc, przygotowa\u0107 i przeprowadzi\u0107 og\u00f3lnonarodowe powstanie. Wielokrotnie przemierza\u0142 ziemie bu\u0142garskie, tworz\u0105c sie\u0107 tajnych komitet\u00f3w rewolucyjnych, kt\u00f3re mia\u0142y przygotowywa\u0107 przysz\u0142e powstanie, gromadzi\u0107 fundusze, bro\u0144 i organizowa\u0107 miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107. Sie\u0107 ta przesz\u0142a do historii jako Wewn\u0119trzna Organizacja Rewolucyjna. W jego wizji przysz\u0142ego pa\u0144stwa &#8211; &#8222;czystej i \u015bwi\u0119tej republiki&#8221; &#8211; miejsce mieli zar\u00f3wno Bu\u0142garzy, jak i Turcy, \u017bydzi oraz inne spo\u0142eczno\u015bci. Opowiada\u0142 si\u0119 za utworzeniem republiki gwarantuj\u0105cej r\u00f3wno\u015b\u0107 obywateli bez wzgl\u0119du na pochodzenie i wyznanie. Schwytany przez w\u0142adze osma\u0144skie, zosta\u0142 stracony w Sofii w 1873 r. staj\u0105c si\u0119 symbolem bu\u0142garskiej walki o wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-5449 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-architektura-odrodzenia-narodowego slide-kopriwsztica\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=5449\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"253\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_9806_3-450x253.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"Kopriwsztica \/ Koprivshtitza\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_9806_3-450x253.jpg 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_9806_3-1920x1080.jpg 1920w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_9806_3-768x432.jpg 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_9806_3-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/wp_IMG_9806_3-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-9 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=5449\" target=\"_self\" >Kopriwsztica \/ Koprivshtitza<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-10 wp-custom-css-f137f218 wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">W 1952 roku Kopriwsztica zosta\u0142a uznana za pierwsze miasto-muzeum w kraju. P\u00f3\u017aniej do tego grona do\u0142\u0105czy\u0142y Melnik, Nesybyr i Sozopol. W 1978 roku zosta\u0142a uznana&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=5449\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kulminacyjnym wydarzeniem Bu\u0142garskiego Odrodzenia Narodowego sta\u0142o si\u0119 powstanie kwietniowe. 20 kwietnia 1876 r. (2 maja wed\u0142ug kalendarza gregoria\u0144skiego) w Kopriwszticy wybuch\u0142o najwi\u0119ksze bu\u0142garskie powstanie narodowowyzwole\u0144cze XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 zosta\u0142o krwawo st\u0142umione w ci\u0105gu nast\u0119pnych kilku tygodni, doniesienia o masakrach ludno\u015bci cywilnej i skali osma\u0144skich represji wywo\u0142a\u0142y oburzenie europejskiej opinii publicznej i przyczyni\u0142y si\u0119 do umi\u0119dzynarodowienia sprawy bu\u0142garskiej. Powstanie uznaje si\u0119 zatem za jedno z kluczowych wydarze\u0144 na drodze do odrodzenia bu\u0142garskiej pa\u0144stwowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wygrana Rosji w wojnie rosyjsko-osma\u0144skiej w latach 1877-1878 doprowadzi\u0142a do traktatu w San Stefano (3 III 1878), gdzie uzgodniono powstanie autonomicznego pa\u0144stwa bu\u0142garskiego, a nast\u0119pnie do traktatu w Berlinie (13 VII 1878), w kt\u00f3rym ustanowiono Ksi\u0119stwo Bu\u0142garii. Powo\u0142ane do \u017cycia ksi\u0119stwo by\u0142o formalnie pa\u0144stwem autonomicznym, pozostaj\u0105cym jednak pod zwierzchnictwem su\u0142tana osma\u0144skiego. Su\u0142tan zachowa\u0142 pewne uprawnienia wynikaj\u0105ce z prawa mi\u0119dzynarodowego, ale nie sprawowa\u0142 rzeczywistej w\u0142adzy nad bu\u0142garsk\u0105 administracj\u0105, rz\u0105dem, armi\u0105 ani polityk\u0105 wewn\u0119trzn\u0105. W rzeczywisto\u015bci funkcjonowa\u0142o niemal jak niepodleg\u0142e pa\u0144stwo. Ten stan trwa\u0142 a\u017c do 1908 r., kiedy Bu\u0142garia oficjalnie og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i sta\u0142a si\u0119 carstwem. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color wp-elements-11 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--50);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);font-size:0.7rem\"><em>\u017ar\u00f3d\u0142a: <a href=\"https:\/\/bg.wikisource.org\/wiki\/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%A1%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D0%BE%D0%B1%D1%8A%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/bg.wikisource.org\/wiki\/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%A1%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D0%BE%D0%B1%D1%8A%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Historia s\u0142owianobu\u0142garska<\/a> ,  <a href=\"https:\/\/www.omda.bg\/public\/bulg\/slovo\/1.htm\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.omda.bg\/public\/bulg\/slovo\/1.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">WIEK UCIECZKI `Z UB\u00d3STWA<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>My, Polacy, cz\u0119sto szczycimy si\u0119 nasz\u0105 wytrwa\u0142o\u015bci\u0105 w utrzymywaniu narodowej to\u017csamo\u015bci podczas ponad 120 letniego okresu zabor\u00f3w &#8211; od 1795 r., kiedy to po raz trzeci i ostateczny dokonano rozbioru Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w, a\u017c do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku. Tymczasem Bu\u0142garzy, pod osma\u0144skim panowaniem, zmagali si\u0119 z utrzymaniem swojej kulturowej i religijnej odr\u0119bno\u015bci przez [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":5384,"menu_order":0,"template":"wpis-miejsce","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false},"categories":[673],"tags":[],"slide":[681],"zagadnienie":[674],"znacznik":[],"class_list":["post-5383","temat","type-temat","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-bulgarii","slide-bulgarskie-odrodzenie-narodowe","zagadnienie-historia-bulgarii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat\/5383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/temat"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5383"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=5383"},{"taxonomy":"zagadnienie","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fzagadnienie&post=5383"},{"taxonomy":"znacznik","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fznacznik&post=5383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}