{"id":728,"date":"2026-06-23T05:43:13","date_gmt":"2026-06-23T03:43:13","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=728"},"modified":"2026-10-26T19:25:39","modified_gmt":"2026-10-26T18:25:39","slug":"danyel-waro","status":"publish","type":"temat","link":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=danyel-waro","title":{"rendered":"Dany\u00e8l Waro"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<p class=\"has-custom-color-3-background-color has-background wp-block-paragraph\" style=\"border-left-color:var(--wp--preset--color--accent);border-left-width:4px;margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-right:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);margin-left:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">Naprawd\u0119 nazywa si\u0119 Daniel Hoareau. \u201eDany\u00e8l Waro\u201d jest w istocie kreolizacj\u0105 jego imienia i nazwiska, a nie ca\u0142kowicie niezale\u017cnym pseudonimem. Uznawany jest za jednego z najwa\u017cniejszych muzyk\u00f3w maloya i wielkiego or\u0119downika budowania reunionskiej to\u017csamo\u015bci. <br><br>W doros\u0142e \u017cycie wchodzi\u0142 w latach 70. XX wieku, w otoczeniu komunistycznych aktywist\u00f3w, gdzie po raz pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z maloya. Za odmow\u0119 s\u0142u\u017cby wojskowej odsiedzia\u0142 w wi\u0119zieniu 22 miesi\u0105ce. Miesi\u0105ce, kt\u00f3re pozwoli\u0142y mu zrozumie\u0107 swoj\u0105 wi\u0119\u017a z Reunion. I dum\u0119 z tego, kim jest i gdzie si\u0119 wychowa\u0142.<br><br>O tym kim si\u0119 czuje, jak rodzi\u0142a si\u0119 w nim mi\u0142o\u015b\u0107 do maloya i jak postrzega wsp\u00f3\u0142czesny Reunion opowiedzia\u0142 m.in. na pierwszym spotkaniu &#8222;KABAR POU LA KREOLITE&#8221; (17-19 grudnia 2002). Poni\u017cej tekst tego wyst\u0105pienia.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">.  <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-heading-font-family has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-5e9685c2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:var(--wp--preset--spacing--10)\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Kiedy rozmawiam z zagranicznymi dziennikarzami lub uczniami o \u201eBatarsity\u201d lub muzyce maloya, m\u00f3wi\u0119 im, \u017ce pocz\u0105tkowo mia\u0142em trzy atuty:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Po pierwsze, moje rolnicze wykszta\u0142cenie.<\/strong> Wydaje mi si\u0119, \u017ce to by\u0142o najwa\u017cniejsze. <strong>Bo kiedy zarabiasz na \u017cycie sadzeniem kukurydzy, uczysz si\u0119 by\u0107 silnym psychicznie<\/strong>, wolnym w obliczu tych, kt\u00f3rzy pytaj\u0105: co by si\u0119 z nami sta\u0142o, gdyby import ry\u017cu zosta\u0142 przerwany? A potem \u017cyjesz w naturze, z porami roku, praktykuj\u0105c ekologiczne podej\u015bcie, nawet je\u015bli ta koncepcja jest ci obca. A twoja kultura to kultura ziemi, z wiedz\u0105 o \u015brodowisku, zagadkami i tak dalej\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Drug\u0105 zalet\u0105 by\u0142a szko\u0142a.<\/strong> Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie do niej ucz\u0119szcza\u0107. Cho\u0107 nie zawsze by\u0142em zmotywowany, uda\u0142o mi si\u0119 wynie\u015b\u0107 cenne lekcje. Nauczy\u0142a mnie pog\u0142\u0119bia\u0107 wiedz\u0119, pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 pewnymi narz\u0119dziami\u2026 znale\u017a\u0107 odpowiednie s\u0142owa i po\u0142\u0105czy\u0107 je w piosenk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Trzeci\u0105 i ostatni\u0105 rzecz\u0105 by\u0142o to, \u017ce mia\u0142em ojca, kt\u00f3ry walczy\u0142 o autonomi\u0119 Reunionu<\/strong>, walczy\u0142 o nasze prawa i, mi\u0119dzy innymi, g\u0142o\u015bno g\u0142osi\u0142, \u017ce zas\u0142ugujemy na szacunek\u2026 i wszystko to, dla mnie, pi\u0119knie si\u0119 zgra\u0142o i by\u0142o \u017cyznym gruntem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I tam wyr\u00f3s\u0142 kwiat\u2026 kwiat, a zarazem naw\u00f3z: i nazywa\u0142 si\u0119 maloya. A jednak nie skosztowa\u0142em go przy piersi matki, nawet nie wygryz\u0142em z\u0119ba. Nie! Mia\u0142em osiemna\u015bcie\u2026 mo\u017ce dwadzie\u015bcia lat, kiedy wraz z Firminem Virym i innymi muzykami maloya, maloya wdar\u0142a si\u0119 do mojego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"&quot;Batarsit\u00e9&quot;, Danyel WARO (HD)   \/\/\/   Acoustique KazKabar\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/bhBScaZ604E?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mog\u0142am wtedy da\u0107 si\u0119 nam\u00f3wi\u0107 na wyjazd, powiedzie\u0107 sobie, \u017ce dobrze m\u00f3wi\u0119 po francusku, albo \u017ce uda\u0142o mi si\u0119, jak to m\u00f3wi\u0105, wydosta\u0107 si\u0119 z mojej n\u0119dzy, z mojego marginalizowania, mog\u0142am uciec od mojego wiejskiego \u017cycia, rzuci\u0107 to wszystko w niepami\u0119\u0107, powierzy\u0107 moje naznaczone prac\u0105 w terenie r\u0119ce, moje wiejskie r\u0119ce, manicurzystkom&#8230; aby si\u0119 nimi zaopiekowa\u0142y, za\u0142o\u017cy\u0142y krawat i sta\u0142y si\u0119 kim\u015b szanowanym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">No i prosz\u0119! Maloya pojawi\u0142a si\u0119 w idealnym momencie, \u017ceby mnie sprowadzi\u0107 na w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119, \u017ceby tak rzec. To mnie wzi\u0119\u0142o w gar\u015b\u0107\u2026 bo nawet polityka, no c\u00f3\u017c, polityka m\u00f3wi\u0142a mi: \u201eReligia to to\u2026 religia to tamto\u2026 opium ludu\u2026\u201d. Co sprawi\u0142o, \u017ce pomy\u015bla\u0142em sobie: \u201eHej! Wszystko, co dzieje si\u0119 na Reunionie, to bzdura! Nie jesz wo\u0142owiny! A dlaczego nie jesz tego? A dlaczego tamto? To marnotrawstwo!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To dlatego, \u017ce m\u00f3j ojciec tyle razy mi powtarza\u0142, \u017ce \u2013 \u017ceby da\u0107 ci przyk\u0142ad \u2013 kwiaty s\u0105 zb\u0119dne\u2026 nie mo\u017cna ich je\u015b\u0107. A to przez jego w\u0142asne \u017cycie, \u017cycie pe\u0142ne n\u0119dzy! Uprawiaj sw\u00f3j ogr\u00f3dek, owszem, ale dla jedzenia: sa\u0142ata, kapusta, ale nie kwiaty! I nie graj w hazard\u2026 Hazard nie powinien zaprz\u0105ta\u0107 twojej g\u0142owy\u2026 I dlatego mam to wszystko w g\u0142owie. Na dodatek komunizm m\u00f3wi mi: religia, ta niedziela, nie jest priorytetem. Nie na tym polega \u017cycie. \u017bycie polega na aktywizmie, na podejmowaniu dzia\u0142a\u0144. No c\u00f3\u017c! Wszystko to miesza si\u0119 i bulgocze w mojej g\u0142owie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-contrast-2-color has-text-color has-link-color wp-elements-1 wp-block-paragraph\"><strong>I, m\u00f3wi\u0105c wprost, maloya pojawi\u0142a si\u0119 i wszystko naprawi\u0142a. Dlaczego? Pojawi\u0142a si\u0119 i wszystko naprawi\u0142a, poniewa\u017c pojedna\u0142a mnie z moim krajem, sprowadzi\u0142a mnie z powrotem. Poniewa\u017c u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce \u2013 u\u017cywaj\u0105c s\u0142\u00f3w Alaina Petersa \u2013 maloya by\u0142a \u201edaniem g\u0142\u00f3wnym dla serca\u201d, co sk\u0142oni\u0142o mnie do zastanowienia si\u0119 nad tym, kim jestem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-4590 temat type-temat status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry slide-oblicza-maloya slide-waro-samn-ou zagadnienie-moja-lista-maloya\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=danyel-waro-samn-ou\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"281\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-091301-450x281.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"Danyel Waro &#8211; Samn ou\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-091301-450x281.png 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-091301-1728x1080.png 1728w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-091301-768x480.png 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-091301-1536x960.png 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-091301.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-2 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=danyel-waro-samn-ou\" target=\"_self\" >Danyel Waro &#8211; Samn ou<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-3 wp-custom-css-c96aaeef wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">U Waro s\u0142owo jest r\u00f3wnie wa\u017cne jak rytm. Maloya staje si\u0119 narz\u0119dziem opowiadania o to\u017csamo\u015bci, kolonialnej przesz\u0142o\u015bci, nier\u00f3wno\u015bciach, emigracji, rasizmie, ale r\u00f3wnie\u017c o mi\u0142o\u015bci, \u015bmierci&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=danyel-waro-samn-ou\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I uwa\u017cam swoj\u0105 sytuacj\u0119 za interesuj\u0105c\u0105, poniewa\u017c panuje przekonanie, \u017ce maloya nale\u017cy do czarnych, do niewolnik\u00f3w, a biali ta\u0144cz\u0105, nie wiem, kadryla, mazurka\u2026 i \u017ce ten podzia\u0142 jest niezmienny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A oto jestem, wygl\u0105dam, jakbym by\u0142 na Mardi Gras\u2026 <strong>I to prawda, jestem prawdziw\u0105 mask\u0105 Mardi Gras w maloya, poniewa\u017c symbolem maloya jest czarny m\u0119\u017cczyzna na roulerze (b\u0119bnie), czarny m\u0119\u017cczyzna z kayamb. <\/strong>I jest to akceptowane, poniewa\u017c prawie ka\u017cdy, kto podtrzymywa\u0142 tradycj\u0119 maloya, mia\u0142 swoich przodk\u00f3w zniewolonych. A kiedy widzisz Firmina Viry&#8217;ego i innych wspania\u0142ych muzyk\u00f3w maloya, my\u015blisz: \u201eS\u0105 czarni. To normalne\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A potem ja si\u0119 pojawiam. Jestem daleki od bycia czarnym! Jestem bia\u0142y, rudy, Irlandczyk, z piegami, rudymi w\u0142osami, po trochu wszystkim, Francuz z Francji, a niekt\u00f3rzy nawet m\u00f3wi\u0105 do mnie: \u201eNie jeste\u015b przypadkiem Niemcem, prawda?\u201d Naprawd\u0119! Musz\u0119 zosta\u0107 odsuni\u0119ty na bok. Nie mam nawet cienia mieszanego pochodzenia. Poza tym, w moich wielkich br\u0105zowych okularach wygl\u0105dam troch\u0119 jak profesor.<br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3j przypadek jest fascynuj\u0105cy, bo lubi\u0119 sytuacje, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 niepok\u00f3j. A mnie to sk\u0142ania do refleksji nad sob\u0105: kim jestem? Ma\u0142ym bia\u0142ym cz\u0142owieczkiem \u015bpiewaj\u0105cym maloy\u0119? Francuzem z Francji \u015bpiewaj\u0105cym maloy\u0119? Bia\u0142ym \u015bpiewakiem maloyi? A tam siedzi jaki\u015b facet na swoim b\u0119bnie i pyta: \u201eHej, Dany\u00e8l! Jestem czarny, ale nie umiem gra\u0107 na b\u0119bnie!\u201d. I co z tego? Zastanawiasz si\u0119, co to wszystko znaczy\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A potem widzisz i s\u0142yszysz b\u0119ben przelatuj\u0105cy obok, toruj\u0105cy sobie drog\u0119 przez twoj\u0105 pod\u015bwiadomo\u015b\u0107. Wszystko to jest g\u0142\u0119boko w tobie, ale wci\u0105\u017c jest zagmatwane, nie zwraca\u0142e\u015b na to uwagi. I to w\u0142a\u015bnie maloya sprowadzi\u0142a mnie z powrotem do tego wszystkiego; dzi\u0119ki niej otworzy\u0142em oczy i zapyta\u0142em siebie: \u201eNo wi\u0119c, czym jest Reunion? Czy istnia\u0142a tam bia\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107? Czarna spo\u0142eczno\u015b\u0107? A mo\u017ce inna?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-724 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-maloya-na-reunion slide-czy-kazdy-moze-spiewac-maloya slide-temat-maloya\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=724\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"288\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Zrzut-ekranu-2026-08-19-185921-450x288.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"Czy ka\u017cdy mo\u017ce \u015bpiewa\u0107 maloya?\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Zrzut-ekranu-2026-08-19-185921-450x288.png 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Zrzut-ekranu-2026-08-19-185921.png 723w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-4 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=724\" target=\"_self\" >Czy ka\u017cdy mo\u017ce \u015bpiewa\u0107 maloya?<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-5 wp-custom-css-6b5328ab wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">W tytu\u0142owym pytaniu bynajmniej nie chodzi o jakie\u015b specjalne umiej\u0119tno\u015bci czy te\u017c niebywa\u0142e zdolno\u015bci, ale o prawo do reprezentowania Reunion i jego muzycznej spu\u015bcizny. Sprzeciw&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=724\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet na pocz\u0105tku. Bo wszyscy zgadzaj\u0105 si\u0119, \u017ce czas min\u0105\u0142 i nast\u0105pi\u0142o wymieszanie\u2026 Ale nawet na samym pocz\u0105tku wiemy, obiektywnie rzecz bior\u0105c \u2013 i to pomog\u0142o mi w mojej refleksji \u2013 \u017ce tutaj na Reunion nie pojawi\u0142a si\u0119 bia\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107, m\u00f3wi\u0105ca tylko jednym j\u0119zykiem, pochodz\u0105ca tylko z jednego regionu Francji\u2026 powiedzmy z Bretanii. Nie powsta\u0142a pojedyncza spo\u0142eczno\u015b\u0107 czarnosk\u00f3ra, z j\u0119zykiem, muzyk\u0105 i rytmem pochodz\u0105cym z jednego miejsca\u2026 Bo mamy tendencj\u0119 do m\u00f3wienia: \u201eAch! Afryka\u2026\u201d, wiedz\u0105c, \u017ce kiedy brano niewolnik\u00f3w, nie by\u0142a to tylko jedna grupa etniczna, jedno plemi\u0119, jedna wioska\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystko to sk\u0142oni\u0142o mnie do refleksji nad moj\u0105 praktyk\u0105 maloya. Czy gram maloya, bo w moich \u017cy\u0142ach p\u0142ynie odrobina krwi afryka\u0144skiej? Odrobina krwi malgaskiej? A mo\u017ce jaka\u015b inna? M\u00f3wi\u0119, \u017ce nie. <strong>Nawet gdybym nie mia\u0142 w sobie ani kropli krwi malgaskiej, ani kropli krwi afryka\u0144skiej, nawet gdybym by\u0142 czysto bia\u0142ym Breto\u0144czykiem, przez dziesi\u0119\u0107, dwadzie\u015bcia pokole\u0144, nawet gdybym by\u0142 bardzo jasny, o delikatnych rysach, dzi\u0119ki do\u015bwiadczeniom \u017cyciowym, ju\u017c nale\u017ca\u0142em do \u015bwiata maloya.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I jest jedna rzecz, o kt\u00f3rej nie mog\u0119 zapomnie\u0107! To, \u017ce kiedy nauczy\u0142em si\u0119 gra\u0107 na rouleur, kayamb, kiedy zobaczy\u0142em Firmina Viry&#8217;ego, mia\u0142em, ju\u017c od dawna, na d\u0142ugo przed tym, zanim pozna\u0142em Firmina Viry&#8217;ego, d\u017awi\u0119k b\u0119bna w uszach. Ju\u017c od dawna zapach kadzid\u0142a, sanblani, masali\u2026 przenika moj\u0105 pod\u015bwiadomo\u015b\u0107. I to w\u0142a\u015bnie tworzy moj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Nie mog\u0119 powiedzie\u0107 nie, to niemo\u017cliwe! Czy mi si\u0119 to podoba, czy nie, to jest. Czy mi si\u0119 to podoba, czy nie, b\u0119ben jest prawdziwy; wyznacza rytm naszego roku. Zapach dojrza\u0142ego jackfruita, palonej kawy i masali jest obecny, podobnie jak kaplica i platforma paradna. P\u00f3\u017aniej kochamy, wybieramy, dostosowujemy si\u0119\u2026 ale to rzeczywisto\u015b\u0107. I maloya mi to u\u015bwiadomi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-4561 temat type-temat status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry tag-muzyka-swiata slide-firmin-viry slide-oblicza-maloya zagadnienie-moja-lista-maloya\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=tradycjonalista-firmin-viry\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"281\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-074536-450x281.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"Tradycjonalista Firmin Viry\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-074536-450x281.png 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-074536-1728x1080.png 1728w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-074536-768x480.png 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-074536-1536x960.png 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Zrzut-ekranu-2026-09-30-074536.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-6 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=tradycjonalista-firmin-viry\" target=\"_self\" >Tradycjonalista Firmin Viry<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-7 wp-custom-css-75495f60 wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">Wg Viry&#8217;ego nie nale\u017cy \u201emiesza\u0107 maloya i kabar\u00e9\u201d. Kabare wykonuje si\u0119 w gronie rodzinnym, a maloya \u015bpiewa si\u0119 na scenie. \u201eJest zwrotka, refren; zwrotka wyja\u015bnia&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=tradycjonalista-firmin-viry\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0119sto, aby wyja\u015bni\u0107 to zagranicznym dziennikarzom, pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 przyk\u0142adem w\u0142asnej grupy. Jest nas pi\u0119cioro. Jeden z nas ma przydomek \u201eIndianin\u201d. A jego prawdziwe nazwisko to Indianin. Jak dot\u0105d jest wi\u0119c sp\u00f3jnie: ma indyjskie imi\u0119, indyjsk\u0105 sylwetk\u0119, szczup\u0142\u0105 sylwetk\u0119, pasuj\u0105c\u0105 do niej fryzur\u0119 i, je\u015bli dobrze si\u0119 przyjrze\u0107, nie ma w tym nic z\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u017c pewnego dnia zaprosi\u0142 znajomego i powiedzia\u0142: \u201eHej! Zapraszam ci\u0119 do siebie. Zapraszam ci\u0119 na nabo\u017ce\u0144stwo w niedziel\u0119\u201d. I nic wi\u0119cej nie powiedzia\u0142. A drugi znajomy zapyta\u0142 mnie na uboczu: \u201eDany\u00e8l! Jakie nabo\u017ce\u0144stwo on odprawia? Karli? Mary\u00e9min? P\u00e9tyay? Black hen? Co on odprawia?\u201d. A ja mu odpowiedzia\u0142em: \u201eNie! Jego nabo\u017ce\u0144stwo to ceremonia malgaska, to nabo\u017ce\u0144stwo Kabar\u00e9\u201d. A ten facet, kiedy pierwszy raz uderzy\u0142 w b\u0119ben, to dzi\u0119ki maloya. Taki po prostu jest. Rozumiesz? Taka jest rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale powszechnym b\u0142\u0119dnym przekonaniem jest: \u201eCo?! Przecie\u017c Hindusi nie graj\u0105 w maloya! Czarni tego nie robi\u0105\u2026 a tamten facet tamtego\u201d. I mamy tylko takie nietypowe sytuacje. A je\u015bli wezm\u0119 przypadek pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w grupy, to jest tak samo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We\u017amy drugiego cz\u0142onka grupy. Jest raczej bia\u0142y\u2026 \u201etypu bia\u0142ego\u201d, m\u00f3g\u0142by uchodzi\u0107 za Francuza z Francji. No c\u00f3\u017c, u niego te\u017c jest tak samo: nie je koziego mi\u0119sa. Uczy si\u0119 gra\u0107 na b\u0119bnie. To nie jest \u015bwi\u0119ty b\u0119ben, ale on gra na b\u0119bnie. I, co wa\u017cne, nie boi si\u0119 kl\u0105twy. A kiedy idziemy do kaplicy, sam sobie normalnie serwuje posi\u0142ek\u2026 bo s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy si\u0119 go boj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A je\u015bli wezm\u0119 przypadek trzeciego cz\u0142onka. Fizycznie? Jest czarny. I czuje si\u0119 tam jak u siebie. Siedz\u0105c na w\u00f3zku inwalidzkim, idealnie pasuje do tego wizerunku. No i prosz\u0119! Jest katolikiem jak ma\u0142o kto. I nawet nie wspominajcie mu o Service Kabar\u00e9! Jest przera\u017cony.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-4810 temat type-temat status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry tag-muzyka-swiata slide-loya-malbar-dance slide-oblicza-maloya zagadnienie-moja-lista-maloya\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=loya-malbar-dance\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"281\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-07-112448-450x281.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"LOYA &#8211; Malbar dance\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-07-112448-450x281.png 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-07-112448-1728x1080.png 1728w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-07-112448-768x480.png 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-07-112448-1536x960.png 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-07-112448.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-8 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=loya-malbar-dance\" target=\"_self\" >LOYA &#8211; Malbar dance<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-9 wp-custom-css-f8bf78c9 wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">&#8222;Malbar dance&#8221; to stanowi porywaj\u0105cy ho\u0142d Loya dla jego tamilskich przodk\u00f3w. Maloya z La R\u00e9union, maureta\u0144ski sega i muzyka tamilska rozbrzmiewaj\u0105 w rytmie footworku, tradycyjny&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?temat=loya-malbar-dance\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wracaj\u0105c do tematu koloru sk\u00f3ry, niekt\u00f3rzy ludzie cz\u0119sto mi m\u00f3wi\u0105: \u201eGrasz maloya, okej, ale jeste\u015b bia\u0142y\u201d. Odpowiadam: \u201eCh\u0142opaki, Dany\u00e8l Waro nie jest nowy. To nie pierwszy raz, kiedy pojawi\u0142 si\u0119 Dany\u00e8l Waro. Dany\u00e8l Waro ju\u017c istnia\u0142, ale nie by\u0142 tak zauwa\u017calny. Firmin Viry ju\u017c jest Dany\u00e8lem Waro, je\u015bli si\u0119 nie myl\u0119. Gramoun L\u00e9l\u00e9 te\u017c ju\u017c jest Dany\u00e8lem Waro\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez d\u0142ugi czas. Przed Dany\u00e8lem Waro by\u0142o wielu Dany\u00e8l\u00f3w Waro. Bo Firmin Viry nie jest czystej krwi czarnym cz\u0142owiekiem, w stu procentach ani w stu dwudziestu procentach, je\u015bli czer\u0144 jest warunkiem koniecznym do gry w maloya. A Gramoun L\u00e9l\u00e9, ze swojej strony, przedstawia si\u0119 jako Hindus i Malgasz. I z dum\u0105 og\u0142asza, \u017ce \u200b\u200bgra na b\u0119bnie, przygotowuje zako, \u015bpiewa narlgon i gra na rouleur. Co to znaczy?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Oznacza to, \u017ce w przypadku ka\u017cdej jednostki jestem zdezorientowany w swojej analizie, w swojej swoistej \u201esiatce kryteri\u00f3w etnicznych\u201d. Ci\u0105gle si\u0119 myl\u0119. Klasyfikacja jest niemo\u017cliwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I to jest historia! Historia babci, kt\u00f3ra si\u0119 zbuntowa\u0142a, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a w spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3ra pokocha\u0142a obcego. I taki w\u0142a\u015bnie jest Reunion! To nic innego jak odej\u015bcie od normy, nic innego jak nietypowe sytuacje. Bo ludzie byli w tej samej sytuacji, na tych samych polach trzciny cukrowej, w tej samej szkole\u2026 szko\u0142a przyspieszy\u0142a mieszanie si\u0119, ale wcze\u015bniej panowa\u0142y te same warunki \u017cycia, te same warunki ub\u00f3stwa, te same warunki wygnania, wygnania od przodk\u00f3w i z jakiego\u015b innego miejsca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ka\u017cdym kraju, wsz\u0119dzie, s\u0142yszy si\u0119 o czysto\u015bci. Niewa\u017cne, w jakim kraju. Pojed\u017a do Afryki, porozmawiaj o zwi\u0105zkach mi\u0119dzyrasowych. To nie jest \u0142atwe. W ka\u017cdym kraju widzisz wybuchaj\u0105ce konflikty z powodu kwestii etnicznych\u2026 Czy to jednak oznacza, \u017ce \u200b\u200bmieszanie si\u0119 ludzi to przepis na nieprawo\u015b\u0107, na mieszanie ras?\u2026<br><strong>Ale tutaj, na Reunionie, naszym przyk\u0142adem jest to, \u017ce wszyscy przyp\u0142yn\u0119li\u015bmy na tej samej \u0142odzi. I to prawda, \u017ce \u200b\u200bniekt\u00f3rzy byli na pok\u0142adzie, a inni wios\u0142owali\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\">\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query-no-results\">\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niestety \u2013 troch\u0119 tak jest w naszych g\u0142owach \u2013 kiedy patrzymy na siebie w lustrze, my\u015blimy\u2026 \u201eAch! Mam pi\u0119kne w\u0142osy, ale nos\u2026 ale usta\u2026 ale kolor sk\u00f3ry\u2026\u201d. Wstydzimy si\u0119. Czego si\u0119 wstydzimy? Tego, \u017ce jeste\u015bmy czarni. Bo bycie Kafrem czy Malgaszem nie jest uznawane. Albo wstydzimy si\u0119 tego, \u017ce jeste\u015bmy biali. Biali! To ci\u0119\u017ckie brzemi\u0119 do ud\u017awigni\u0119cia: bia\u0142y cz\u0142owiek i jego intrygi, bia\u0142y w\u0142a\u015bciciel niewolnik\u00f3w, spekulant handlu niewolnikami. Nie wszyscy biali ludzie, ale spo\u0142ecze\u0144stwo by\u0142o zdominowane przez bia\u0142ego cz\u0142owieka\u2026 no dobrze! A potem przybywa Hindus i ten drugi\u2026 nie\u0142atwo sprawi\u0107, by wszyscy ci ludzie wsp\u00f3\u0142istnieli. Nie przybywaj\u0105 z t\u0105 sam\u0105 wolno\u015bci\u0105, nie z tymi samymi zwyczajami. I katolicy, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 powiedzie\u0107: \u201eNo dalej! Wszyscy w katolickim stylu!\u201d. Ale to niemo\u017cliwe. I dzi\u0119ki Bogu, to niemo\u017cliwe!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A my, my musimy uporz\u0105dkowa\u0107 Ludzko\u015b\u0107 w naszych umys\u0142ach. Hej! Nie jest \u0142atwo sprawi\u0107, by wszystkie g\u0142osy wewn\u0105trz nas si\u0119 zrozumia\u0142y!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pewnego dnia piosenkarka, nie\u017cyj\u0105ca ju\u017c Toto Bissinte, powiedzia\u0142a mi, \u017ce jej zdaniem my na Reunionie jeste\u015bmy bardziej rozwini\u0119ci ni\u017c w jej kraju, podczas gdy w naszych umys\u0142ach mieszka\u0144cy Indii Zachodnich s\u0105 dumni, silni, zjednoczeni i trzymaj\u0105 si\u0119 razem. Kiedy mi to powiedzia\u0142a, pomy\u015bla\u0142em: \u201eC\u00f3\u017c, nic z tego nie rozumiem!\u201d.<br>A potem zacz\u0105\u0142em si\u0119 zastanawia\u0107, co mia\u0142a na my\u015bli. I zada\u0142em sobie pytanie: \u201eA co, je\u015bli na Reunionie jest co\u015b, jak prawdziwa si\u0142a, kt\u00f3rej jeszcze do ko\u0144ca nie poj\u0119li\u015bmy; co, je\u015bli wci\u0105\u017c brakuje nam odrobiny, by j\u0105 w pe\u0142ni zrozumie\u0107?\u201d. I pomy\u015bla\u0142em: za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce jest nar\u00f3d, na przyk\u0142ad na Karaibach, by\u0107 mo\u017ce mniej zr\u00f3\u017cnicowany, bardziej sp\u00f3jny. \u201eMy, Czarni\u201d, \u201emy, Kreole\u201d. To s\u0142owa, kt\u00f3re s\u0142yszymy. Nie mam poj\u0119cia\u2026 o Martynikanach, Gwadelupczykach czy Guja\u0144czykach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale my\u015bl\u0119 sobie: co by by\u0142o, gdyby\u015bmy wprowadzili trucizn\u0119\u2026 trucizn\u0119 na kolonializm, trucizn\u0119 na asymilacj\u0119? Stworzyli\u015bmy wirusa, kt\u00f3ry ma zdziesi\u0105tkowa\u0107 populacj\u0119, zniszczy\u0107 ludzi, pozbawi\u0107 ich duszy. Zaszczepiamy jedn\u0105 osob\u0119 tym wirusem, a jest on skuteczny u kolejnej, i kolejnej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A na Reunionie \u2013 tak przynajmniej my\u015bl\u0119! \u2013 mo\u017ce ten wirus jest nieskuteczny; bo kiedy tu si\u0119 rozprzestrzenia, zatrzymuje si\u0119 nieco dalej, bo jest jak na wyspie: s\u0105 tam przepa\u015bcie\u2026 jest op\u00f3r. Op\u00f3r historyczny, op\u00f3r socjologiczny, a potem op\u00f3r konkretnej kultury, kt\u00f3ra pozwala nam przed nim uciec! Przygotowali\u015bcie dla mnie trucizn\u0119, my\u015bleli\u015bcie, \u017ce jestem\u2026 powiedzmy\u2026 Czarny. C\u00f3\u017c, nie jestem po prostu Czarny. Jestem Czarny, ale jest we mnie cz\u0105stka Malbara, cz\u0119\u015b\u0107 Araba, cz\u0119\u015b\u0107 Chi\u0144czyka, cz\u0119\u015b\u0107 Bia\u0142ego\u2026 Mam w sobie cz\u0105stk\u0119 tego wszystkiego. I to nie s\u0105 tylko zestawione ze sob\u0105 cz\u0119\u015bci. Wszystkie te cz\u0119\u015bci po pewnym czasie si\u0119 mieszaj\u0105. Ale \u017ceby sta\u0142y si\u0119 jedno\u015bci\u0105, musimy je sobie u\u015bwiadomi\u0107, musimy je piel\u0119gnowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-722 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-reunion-praktycznie slide-czy-kreol-to-creole\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=722\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"278\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Houat_-_Les_Marrons_1844_-_image-152-450x278.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"Czy kreol to &#8222;creole&#8221;?\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Houat_-_Les_Marrons_1844_-_image-152-450x278.jpg 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Houat_-_Les_Marrons_1844_-_image-152-768x474.jpg 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Houat_-_Les_Marrons_1844_-_image-152.jpg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-10 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=722\" target=\"_self\" >Czy kreol to &#8222;creole&#8221;?<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-11 wp-custom-css-7aba3049 wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">&#8222;Creole&#8221;, &#8222;zorey&#8221;, &#8222;yab&#8221;, &#8222;cafres&#8221;, &#8222;ti blan&#8221; &#8211; zetkniemy si\u0119 z nimi nie tylko gdy mowa o historii Reunion. Do kogo odnosi si\u0119 &#8222;creole&#8221;? Kim jest&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=722\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale je\u015bli b\u0119dziemy d\u0105\u017cy\u0107 do ich zabicia, bo Tata powiedzia\u0142 nam: uwa\u017cajcie! Nie ta kategoria, to z\u0142odzieje! Uwa\u017cajcie! Nie tamta kategoria, to czarownicy! Uwa\u017cajcie na tych\u2026 kiedy zwracamy na nich uwag\u0119, \u201eAle Tato! Ja ju\u017c jestem nikim!\u201d, powiedzia\u0142e\u015b mi, \u017ce nie jestem tym, \u017ce nie jestem tamtym\u2026 wi\u0119c co mi zostanie?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od samego pocz\u0105tku co\u015b budowali\u015bmy. I s\u0105 ludzie, to prawda, kt\u00f3rzy chcieliby wr\u00f3ci\u0107 do punktu wyj\u015bcia, wymaza\u0107 Reunion, \u017ceby\u015bmy zn\u00f3w znale\u017ali si\u0119 w czterech, pi\u0119ciu, sze\u015bciu ma\u0142ych kawa\u0142kach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie jest moje zdanie na ten temat. Co wyr\u00f3\u017cnia kogo\u015b z Reunionu? Mamy bogactwo zasob\u00f3w, a mimo to chcemy si\u0119 zubo\u017cy\u0107. Nie jeste\u015bmy tym\u2026 nie tamtym\u2026 i tak samo jest z terminem \u201ekreolski\u201d. Je\u015bli \u201ekreolsko\u015b\u0107\u201d definiuje t\u0119 sam\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 dla wysp, kt\u00f3re by\u0142y koloniami, to w porz\u0105dku. Ale termin \u201ekreolski\u201d obejmuje tak wiele rzeczy, zar\u00f3wno tutaj na Reunionie, jak i gdzie indziej. Tam kreolski odnosi si\u0119 do jednej grupy ludzi\u2026 na Mauritiusie do innej. Tutaj znowu jest inaczej. I ci\u0105gle ewoluuje. Istnieje definicja, kt\u00f3ra odnosi si\u0119 mi\u0119dzy innymi do bia\u0142ych ludzi urodzonych w koloniach\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla mnie, na Reunionie, s\u0142owo \u201ekreolski\u201d bardziej pasowa\u0142oby do to\u017csamo\u015bci reunio\u0144skiej, a t\u0119 reunio\u0144sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 trzeba zasia\u0107, piel\u0119gnowa\u0107, kultywowa\u0107. I tak w\u0142a\u015bnie t\u0142umacz\u0119 swoj\u0105 \u201ebastartsko\u015b\u0107\u201d (&#8222;b\u0119karctwo&#8221;) .<br>I dlatego si\u0119 boimy. A ten strach zuba\u017ca nas zamiast wzbogaca\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">No dalej! Boisz si\u0119 rytualnego posi\u0142ku? Ko\u017al\u0119 i koguta zar\u017cn\u0119li wszyscy. Wszyscy przychodz\u0105, a mnie nigdy nie proszono o dow\u00f3d to\u017csamo\u015bci, kiedy przybywam do kaplicy. Nie patrz\u0105 na twoj\u0105 twarz, pochodzenie ani przesz\u0142o\u015b\u0107, tak samo jak nie patrz\u0105 na twoje drzewo genealogiczne\u2026 usi\u0105d\u017a! Jest tu miejsce. Albo, je\u015bli wolisz, poczekaj na drugie danie\u2026 A potem tw\u00f3j kolor sk\u00f3ry, tw\u00f3j wzrost, twoja pozycja spo\u0142eczna przestaj\u0105 istnie\u0107. C\u00f3\u017c, musisz pozby\u0107 si\u0119 tego strachu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I niestety, system cz\u0119sto nie potrafi nam w tym pom\u00f3c. Dlatego musimy walczy\u0107, musimy wci\u0105\u017c na nowo piel\u0119gnowa\u0107 bogactwo, kt\u00f3re jest nasze.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-query is-layout-flow wp-block-query-is-layout-flow\"><ul style=\"margin-right:0;margin-left:0\" class=\"wp-block-post-template is-layout-flow wp-block-post-template-is-layout-flow\"><li class=\"wp-block-post post-580 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-maloya-na-reunion slide-temat-maloya slide-wstep-do-oblicza-maloya zagadnienie-maloya\">\n\n<div class=\"wp-block-group has-custom-color-3-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-c4d272e2 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:8px;border-top-right-radius:8px;border-bottom-left-radius:8px;border-bottom-right-radius:8px;border-left-color:#a67983ad;border-left-width:6px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--10);padding-right:0;padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--10);padding-left:0\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-cf883da4 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=580\" target=\"_self\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"281\" src=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-09-143226-450x281.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"Oblicza maloya\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px;aspect-ratio:16\/9;width:100%;object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-09-143226-450x281.png 450w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-09-143226-768x480.png 768w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-09-143226-1536x960.png 1536w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-09-143226-1728x1080.png 1728w, https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Zrzut-ekranu-2026-10-09-143226.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><span class=\"wp-block-post-featured-image__overlay has-background-dim has-background-dim-50 has-custom-color-3-background-color\" style=\"border-top-left-radius:6px;border-top-right-radius:6px;border-bottom-left-radius:6px;border-bottom-right-radius:6px\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-custom-1-font-size is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\"><h4 class=\"has-link-color wp-elements-12 wp-block-post-title\"><a href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=580\" target=\"_self\" >Oblicza maloya<\/a><\/h4>\n\n<div class=\"has-link-color wp-elements-13 wp-custom-css-308c6c90 wp-block-post-excerpt has-text-color has-custom-color-4-color has-small-font-size has-custom-css\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">Odwiedzaj\u0105c Reunion zapewne, pr\u0119dzej czy zapewne p\u00f3\u017aniej, natkniemy si\u0119 gdzie\u015b na muzyk\u0119 na \u017cywo. By\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie to \u0142atwo wpadaj\u0105ca w ucho sega, a by\u0107&hellip;<\/p><p class=\"wp-block-post-excerpt__more-text\"><a class=\"wp-block-post-excerpt__more-link\" href=\"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/?p=580\">czytaj &#8230;<\/a><\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-custom-color-1-color has-text-color has-link-color has-custom-1-font-size wp-elements-14 wp-block-paragraph\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--40)\"><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.lansiv-kreol.re\/identite_danwaro.htm\">https:\/\/www.lansiv-kreol.re\/identite_danwaro.htm<\/a><\/em> (t\u0142umaczenie: Google translator)<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8222;M\u00f3j przypadek jest fascynuj\u0105cy, bo lubi\u0119 sytuacje, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 niepok\u00f3j. A mnie to sk\u0142ania do refleksji nad sob\u0105: kim jestem? Ma\u0142ym bia\u0142ym cz\u0142owieczkiem \u015bpiewaj\u0105cym maloy\u0119? Francuzem z Francji \u015bpiewaj\u0105cym maloy\u0119? Bia\u0142ym \u015bpiewakiem maloyi? &#8222;<\/p>\n","protected":false},"featured_media":4479,"menu_order":0,"template":"wpis-miejsce","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false},"categories":[55],"tags":[],"slide":[650,669,639],"zagadnienie":[657],"znacznik":[],"class_list":["post-728","temat","type-temat","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maloya-na-reunion","slide-danyel-waro","slide-temat-maloya","slide-tematy-polecamy","zagadnienie-maloya"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat\/728","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/temat"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/temat"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=728"},{"taxonomy":"slide","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fslide&post=728"},{"taxonomy":"zagadnienie","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fzagadnienie&post=728"},{"taxonomy":"znacznik","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.dlaczegopodrozuje.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fznacznik&post=728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}