Historia Mauritius w pigułce

Od niezamieszkanego skrawka świata, poprzez punkt zaopatrzeniowy na drodze do Indii, aż do jednego z najzamożniejszych krajów Afryki.

DataWydarzenieOpis
przed X w.Wyspa niezamieszkanaMauritius pozostawał niezamieszkany i nie istniały na nim żadne trwałe osady ludzkie.
ok. X–XV w.Prawdopodobne wizyty żeglarzy arabskichCzęść badaczy utożsamia wyspę z „Dina Arobi”, pojawiającą się na niektórych mapach arabskich. Nie powstały jednak stałe osady.
XV w.Możliwe wizyty żeglarzy malajskichIstnieją hipotezy o sporadycznych wizytach żeglarzy z Azji Południowo-Wschodniej, jednak brak na to jednoznacznych dowodów archeologicznych.

DataWydarzenieOpis
1507Pierwsze udokumentowane odkrycie wyspyPortugalscy żeglarze docierają do Mauritiusa podczas rejsów do Indii.
1507–1513Rozpoznanie archipelagu MaskarenówPortugalczycy opisują Mauritius, Réunion i Rodrigues.
XVI w.Sporadyczne zawijanie statkówWyspa służy jako miejsce uzupełniania zapasów wody i żywności, lecz nie zostaje skolonizowana.
1598Koniec okresu portugalskiegoPortugalczycy ustępują miejsca Holendrom, którzy obejmują wyspę.

DataWydarzenieOpis
1598Zajęcie wyspy przez HolendrówFlota admirała Wybranda van Warwycka przejmuje wyspę i nadaje jej nazwę Mauritius na cześć księcia Maurycego Orańskiego.
1638Założenie pierwszej trwałej koloniiRozpoczyna się stałe osadnictwo holenderskie.
od 1639Sprowadzenie pierwszych niewolnikówNiewolnicy z Madagaskaru pracują przy wyrębie lasów i budowie kolonii.
1639–1658Intensywna eksploatacja hebanuEksport cennego drewna staje się głównym celem gospodarczym kolonii.
XVII w.Introdukcja nowych gatunkówHolendrzy sprowadzają m.in. jelenie jawajskie, trzcinę cukrową, świnie i małpy.
ok. 1662Wymarcie dodoWyginięcie endemicznego ptaka wskutek działalności człowieka i introdukcji obcych gatunków.
1658Czasowe opuszczenie koloniiPierwsza kolonia zostaje porzucona z powodu trudnych warunków.
1664Ponowne zasiedlenieHolendrzy podejmują kolejną próbę kolonizacji.
1710Ostateczne opuszczenie wyspyHolendrzy rezygnują z kolonii z powodu cyklonów, susz, epidemii i problemów gospodarczych.

W 1715 roku Mauritius przejęli Francuzi, nazywając go „Île de France”. To oni rozwinęli plantacyjną gospodarkę opartą na uprawie trzciny cukrowej i pracy niewolników sprowadzanych głównie z Afryki.

DataWydarzenieOpis
1715Przejęcie wyspy przez FrancjęKapitan Guillaume Dufresne d’Arsel ogłasza francuskie zwierzchnictwo i nadaje nazwę Île de France.
1721Początek kolonizacjiPrzybywają pierwsi francuscy osadnicy.
1735Gubernatorem zostaje Mahé de La BourdonnaisRozpoczyna się okres intensywnego rozwoju kolonii.
1735–1746Budowa Port LouisPowstają port, stocznie, magazyny, drogi i fortyfikacje.
XVIII w.Rozwój plantacji cukruGospodarka opiera się na trzcinie cukrowej oraz pracy niewolników z Afryki i Madagaskaru.
XVIII w.Rozbudowa portu wojennegoPort Louis staje się jedną z najważniejszych baz Francji na Oceanie Indyjskim.
1790–1803Rewolucja francuskaKolonia zachowuje niewolnictwo mimo zmian zachodzących we Francji.
1803–1810Wojny napoleońskieMauritius staje się bazą korsarzy atakujących brytyjskie statki handlowe.
1810Zdobycie wyspy przez BrytyjczykówPo kampanii wojskowej Francja traci Mauritius.

W 1810 roku wyspa została zdobyta przez Brytyjczyków w trakcie wojen napoleońskich. Pod ich rządami zniesiono niewolnictwo (1835), co doprowadziło do sprowadzenia dużej liczby robotników kontraktowych z Indii. To wydarzenie miało ogromny wpływ na późniejszą strukturę etniczną kraju.

DataWydarzenieOpis
1810Brytyjska okupacja wyspyRozpoczyna się administracja brytyjska.
1814Traktat paryskiFrancja oficjalnie przekazuje Mauritius Wielkiej Brytanii.
1835Zniesienie niewolnictwaOkoło 67 tys. niewolników odzyskuje wolność.
od 1834/1835Napływ robotników kontraktowych z IndiiRozpoczyna się masowa migracja pracowników do pracy na plantacjach.
1849Utworzenie Aapravasi GhatPowstaje ośrodek przyjmowania robotników kontraktowych.
druga poł. XIX w.Rozkwit przemysłu cukrowniczegoMauritius staje się jednym z największych producentów cukru w Imperium Brytyjskim.
1869Otwarcie Kanału SueskiegoZmniejsza strategiczne znaczenie wyspy na trasie do Indii.
1885Pierwsza konstytucja kolonialnaOgraniczone przedstawicielstwo mieszkańców w administracji.
1936Powstanie Mauritius Labour PartyPoczątek nowoczesnego życia politycznego.
1948Reforma wyborczaZnaczne rozszerzenie praw wyborczych mieszkańców.
1965Oddzielenie Archipelagu ChagosWielka Brytania tworzy Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego (BIOT).
12 marca 1968Niepodległość MauritiusaMauritius staje się niepodległym państwem w ramach Wspólnoty Narodów.

Mauritius uzyskał niepodległość w 1968 roku, a w 1992 roku stał się republiką.

DataWydarzenieOpis
12 marca 1968Ogłoszenie niepodległościSir Seewoosagur Ramgoolam zostaje pierwszym premierem.
lata 70.Dywersyfikacja gospodarkiRozwój przemysłu tekstylnego oraz stref eksportowych.
lata 80.„Mauritian Economic Miracle”Dynamiczny wzrost gospodarczy oparty na eksporcie, turystyce i usługach finansowych.
1991Przyjęcie zmian konstytucyjnychParlament przygotowuje przekształcenie państwa w republikę.
DataWydarzenieOpis
12 marca 1992Proklamowanie Republiki MauritiusaGłową państwa zostaje prezydent zamiast monarchy brytyjskiego.
2006Aapravasi Ghat wpisany na Listę UNESCOPierwszy obiekt Mauritiusa na Liście Światowego Dziedzictwa.
2008Le Morne Brabant wpisany na Listę UNESCODrugie miejsce UNESCO, symbol historii niewolnictwa i oporu zbiegłych niewolników.
2017Orzeczenie trybunału arbitrażowego ITLOS w sprawie ChagosPotwierdzono prawa Mauritiusa wynikające z prawa morza wobec Archipelagu Chagos.
2019Opinia doradcza Międzynarodowego Trybunału SprawiedliwościICJ uznaje oddzielenie Chagos od Mauritiusa w 1965 r. za niezgodne z prawem międzynarodowym.
2019Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZONZ wzywa Wielką Brytanię do zakończenia administracji nad Archipelagiem Chagos.
2021Wyrok Specjalnej Izby ITLOSPotwierdzono, że Mauritius jest państwem suwerennym wobec Archipelagu Chagos dla celów prawa morza.
2024–2025Porozumienie brytyjsko-maurytyjskie w sprawie ChagosWielka Brytania uznaje suwerenność Mauritiusa nad archipelagiem przy zachowaniu długoterminowych uzgodnień dotyczących bazy wojskowej Diego Garcia.
  • Ścignie zbiegłych niewolników na Reunion

    Przerażająca jest lektura różnego rodzaju oficjalnych zapisków i formalnych dokumentów ukazujących w suchych słowach i beznamiętnych liczbach mechanizm tego ogromnego okrucieństwa. czytaj dalej

  • Pierwsza konstytucja Reunion

    Dokument zwięźle oddaje to, co było normą w czasach, gdy kolonizowano Reunion. Handel na szlakach zamorskich był kontrolowany i reglamentowany. Segregacja rasowa zaczyna znajdować swoje oparcie w prawie (tutaj w… czytaj dalej

  • Historia cukru (i nie tylko)

    Podróżując po wyspie wielokrotnie przejeżdżamy korytarzami drogi prowadzonymi wśród upraw trzciny cukrowej. Wydawało nam się, że ta gałąź gospodarki to symbol odległych kolonialnych czasów. Z lekkim zdziwieniem dowiadujemy się, że… czytaj dalej

  • Legenda wolnych Maronów

    Wokół prawdziwych ucieczek powstały legendy o wolnym „królestwie wnętrza wyspy”, zamieszkanym przez społeczności wolnych maronów, dowodzonych przez wielkich wodzów lub „królów”: Mafate’a, Cimendefa, Dimitile’a, Anchainga, królową Sarlave i innych. Legenda,… czytaj dalej

  • Wodospady Tamarin

    Z oddali nie sprawiały zbyt wielkiego wrażenia. Teren wokół też nie oczarowywał. Ale … czytaj dalej

  • Ilet de Oranges – La Nouvelle

    Trzeci dzień wędrówki w Cirque de Mafate wydaje się być kolejnym, zwykłym – jak na te warunki – dniem trekkingu. Może jest nieco dłuższy niż poprzednie, może przewyższenia w górę… czytaj dalej